1. Sytuacja klienta — zakład przetwórstwa spożywczego z Białegostoku
Klientka — pani K., prowadząca spółkę z o.o. zajmującą się przetwórstwem spożywczym (produkcja i konfekcjonowanie) w Białymstoku od 2014 roku — zgłosiła się do kancelarii w październiku 2025 roku, już pod rządami nowelizacji Prawa restrukturyzacyjnego obowiązującej od 23 sierpnia 2025 r. Firma zatrudniała 40 osób i pracowała na linii produkcyjnej sfinansowanej pożyczką zabezpieczoną zastawem rejestrowym na maszynach.
Kryzys wywołało nałożenie się kilku czynników: skokowy wzrost cen surowca i energii, utrata jednego z kluczowych odbiorców sieciowego oraz zator płatniczy. Podmiot finansujący, zabezpieczony zastawem rejestrowym na linii, zaczął rozważać przejęcie przedmiotu zabezpieczenia. Gdy pani K. trafiła do nas, ZUS prowadził egzekucję zaległych składek, a dostawca surowca skierował do komornika nakaz zapłaty.
2. Struktura długu 1 600 000 zł — kto i na jakich zasadach
Po analizie dokumentów (umowa pożyczki i zastaw rejestrowy, salda leasingowe, deklaracje VAT i ZUS DRA, umowy z dostawcami surowca) ustaliliśmy strukturę zobowiązań. Po noweli 2025 kluczowe jest rozróżnienie wierzyciela zabezpieczonego rzeczowo (zastaw rejestrowy na maszynach) od wierzycieli zwykłych i publicznoprawnych.
| Wierzyciel | Kwota | Status w układzie (po noweli 2025) |
|---|---|---|
| Podmiot finansujący — pożyczka zabezpieczona zastawem rejestrowym na linii produkcyjnej | 700 000 zł | Zabezpieczony rzeczowo — bifurkacja (art. 150 ust. 3) |
| Dostawcy surowca (wierzyciele handlowi) | 430 000 zł | Prywatni — możliwa redukcja |
| Leasing (chłodnia, transport) | 120 000 zł | Prywatny — możliwa redukcja |
| Suma wierzytelności prywatnych i rzeczowych | 1 250 000 zł | — |
| ZUS (zaległe składki za 40 zatrudnionych) | 150 000 zł | Bez redukcji — raty lub odroczenie (art. 160) |
| Urząd Skarbowy — VAT | 200 000 zł | Reżim art. 156 — w tej sprawie spłata w ratach |
| ŁĄCZNIE | 1 600 000 zł | — |
ZUS a podatki — to nie to samo
Wobec ZUS restrukturyzacja składek może polegać wyłącznie na rozłożeniu na raty lub odroczeniu, bez redukcji (art. 160). Zobowiązania podatkowe podlegają ogólnym regułom art. 156 — co do zasady dopuszczalne jest także zmniejszenie, a ograniczenie wyłącznie do rat lub odroczenia (art. 156 ust. 3 pkt 3) dotyczy sytuacji, w której układ stanowiłby pomoc publiczną. W tej sprawie, po sporządzeniu testu prywatnego wierzyciela (art. 140), część podatkowa została ujęta jako spłata w ratach.
3. Dlaczego nowela z 2025 r. zmieniła układ tej firmy
Przed 23 sierpnia 2025 r. wierzyciel zabezpieczony zastawem rejestrowym mógł w praktyce zablokować układ, odmawiając zgody na objęcie swojej wierzytelności. Po noweli to się zmieniło — i było kluczowe dla sprawy pani K.
- Bifurkacja wierzyciela rzeczowego (art. 150 ust. 3). Część wierzytelności znajdująca pokrycie w wartości zabezpieczenia (art. 86a — suma, która zostałaby zaspokojona z zastawu w postępowaniu upadłościowym) jest objęta układem bez zgody finansującego; nadwyżka traktowana jest jak zwykła wierzytelność. Wycena wykazała pokrycie ok. 500 000 zł; pozostałe 200 000 zł weszło do grupy wierzycieli zwykłych.
- Ochrona wierzyciela rzeczowego (art. 161a). Część zabezpieczona musiała otrzymać zaspokojenie nie mniej korzystne niż w upadłości — i taką propozycję przygotowaliśmy.
- Test zaspokojenia (art. 10a). Nadzorca porównał zaspokojenie wierzycieli przy wykonaniu układu (kontynuacja produkcji) z hipotetyczną upadłością i wykazał, że w układzie wierzyciele odzyskują więcej — to podstawa przy głosowaniu i przy kryterium najlepszego interesu wierzyciela (art. 165 ust. 2).
- Głosowanie w grupach (art. 119). Część z pokryciem tworzy obowiązkową grupę wierzyciela rzeczowego (art. 161 ust. 1a pkt 3); dostępny jest też cross-class cram-down.
Uwaga o wartości zabezpieczenia (art. 86a)
Wartość zabezpieczenia to nie cena rynkowa maszyn ani nominał pożyczki — to kwota realnie możliwa do uzyskania z przedmiotu zabezpieczenia w postępowaniu upadłościowym (a przy braku zdolności upadłościowej — w egzekucji). Dlatego rzetelna wycena linii produkcyjnej była w tej sprawie fundamentem. Szerzej: wierzyciel zabezpieczony rzeczowo po noweli 2025.
4. Działania kancelarii — od konsultacji do zatwierdzenia układu
Wybraliśmy postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) — ochrona przed egzekucją działa od dnia obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 226e w zw. z odpowiednio stosowanym art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego).
Kluczowy moment — utrzymanie linii produkcyjnej
Od obwieszczenia w KRZ egzekucje skierowane do majątku spółki zostały zawieszone, a linia produkcyjna pozostała w rękach firmy. Dzięki bifurkacji finansujący został objęty układem w części z pokryciem bez konieczności uzyskania jego zgody — nie mógł już jednoosobowo zablokować planu ani przejąć maszyn poza układem. Produkcja nie stanęła.
5. Wynik — finansowy efekt układu
| Pozycja | Kwota | Wynik |
|---|---|---|
| Finansujący — część zabezpieczona (pokrycie wg art. 86a) | 500 000 zł | Spłata nie mniej korzystna niż w upadłości (art. 161a) |
| Nadwyżka zastawu + pozostali wierzyciele prywatni (dostawcy, leasing) | 750 000 zł | Redukcja ~35% — ok. 490 000 zł do spłaty |
| ZUS — bez redukcji (art. 160) | 150 000 zł | 150 000 zł w ratach układowych |
| Urząd Skarbowy — reżim art. 156 | 200 000 zł | 200 000 zł w ratach układowych |
| Łącznie do spłaty po układzie (część redukowalna + publiczne) | ≈ 840 000 zł | 42 raty × 20 000 zł / m-c |
Sens ekonomiczny: firma zachowała linię produkcyjną i miejsca pracy, a miesięczna obsługa układu (~20 000 zł) jest możliwa do udźwignięcia po odbudowie sprzedaży. Finansujący na części zabezpieczonej odzyskał nie mniej, niż uzyskałby w upadłości — dlatego układ był dla niego racjonalny mimo objęcia bez zgody co do przystąpienia.
6. Co dalej — plan klienta na lata 2026–2029
- Spłata rat układowych zgodnie z harmonogramem (2026–2029), z możliwością nadpłat po poprawie marż.
- Renegocjacja umów z dostawcami surowca i dywersyfikacja odbiorców.
- Terminowa obsługa bieżących składek ZUS i podatków obok spłaty zaległości objętych układem.
- Budowa rezerwy płynnościowej na wypadek kolejnego wzrostu cen surowca.
7. Lekcja z pierwszych spraw pod nowe przepisy
- Zastaw rejestrowy nie zablokuje już układu samą odmową zgody — część z pokryciem w zabezpieczeniu wchodzi do układu z mocy prawa (art. 150 ust. 3). To realna zmiana dla firm produkcyjnych z finansowaniem na maszynach.
- Wartość zabezpieczenia (art. 86a) to kwota zaspokojenia z przedmiotu w upadłości — nie cena rynkowa maszyn. Wycena decyduje o układzie sił.
- Test zaspokojenia (art. 10a) to podstawowy dowód, że układ jest dla wierzycieli lepszy niż upadłość; co do zasady obowiązkowy (poza mikroprzedsiębiorcą).
- ZUS i podatki to dwa różne reżimy — ZUS raty/odroczenie bez redukcji (art. 160), podatki reguły art. 156 i test prywatnego wierzyciela (art. 140).
8. Ważna uwaga prawna
Niniejszy case study ma charakter informacyjny i został zanonimizowany — imię klientki, nazwa i lokalizacja firmy oraz szczegółowe kwoty zostały zmienione dla ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Opisany przebieg opiera się na stanie prawnym po nowelizacji Prawa restrukturyzacyjnego z 2025 r. (ustawa z 25 lipca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1085, obow. od 23 sierpnia 2025 r.). Skuteczność konkretnej restrukturyzacji zależy od indywidualnej sytuacji firmy; materiał nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych.
← Wróć do artykułu: Nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego 2025 — co się zmieniło
Masz finansowanie zabezpieczone na maszynach i myślisz o restrukturyzacji?
Po noweli 2025 wierzyciel rzeczowy nie zablokuje układu samą odmową zgody. Wycenimy zabezpieczenie, przygotujemy test zaspokojenia i ścieżkę PZU. Biuro w Białymstoku: ul. Pułaskiego 33.
+48 573 580 873Zobacz inne case studies — restrukturyzacja pod nowelę 2025
Niniejszy case study ma charakter informacyjny i został zanonimizowany. Imię klienta, nazwa i lokalizacja firmy oraz szczegółowe kwoty zostały zmienione w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Opis opiera się na przepisach ustawy z dnia 15 maja 2015 r. — Prawo restrukturyzacyjne w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1085, obow. od 23 sierpnia 2025 r.), w szczególności art. 10a, art. 86a, art. 119, art. 150 ust. 3, art. 156, art. 160, art. 161a i art. 226e. Materiał nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych; skuteczność restrukturyzacji zależy od indywidualnej sytuacji firmy.