1. Sytuacja klienta — producent wyposażenia wnętrz z Warszawy
Klient — pan M., prowadzący spółkę z o.o. produkującą i dystrybuującą wyposażenie wnętrz (meble na wymiar, zabudowy komercyjne) w Warszawie od 2016 roku — zgłosił się do kancelarii pod koniec września 2025 roku, a więc już pod rządami nowelizacji Prawa restrukturyzacyjnego obowiązującej od 23 sierpnia 2025 r. Firma zatrudniała 35 osób i pracowała na własnej hali produkcyjnej na obrzeżach Warszawy, kupionej w 2019 roku na kredyt inwestycyjny zabezpieczony hipoteką.
Kryzys zaczął się od utraty dużego kontraktu sieciowego (wyposażenie lokali handlowych), który odpowiadał za ok. 40% przychodów. Do tego doszedł wzrost kosztów materiału i energii oraz zator płatniczy u dwóch odbiorców. Bank, widząc pogorszenie wyników, zażądał aktualizacji wyceny hali i zapowiedział wypowiedzenie kredytu. Gdy pan M. trafił do nas, ZUS prowadził już egzekucję zaległych składek, a jeden z dostawców uzyskał nakaz zapłaty i skierował sprawę do komornika.
2. Struktura długu 2 400 000 zł — kto i na jakich zasadach
Po analizie dokumentów (umowa kredytu i hipoteka, salda leasingowe, deklaracje VAT i ZUS DRA, umowy z dostawcami) ustaliliśmy strukturę zobowiązań. Kluczowe jest rozróżnienie wierzyciela zabezpieczonego rzeczowo (bank z hipoteką) od wierzycieli zwykłych oraz publicznoprawnych — bo po noweli 2025 każda z tych kategorii jest traktowana inaczej.
| Wierzyciel | Kwota | Status w układzie (po noweli 2025) |
|---|---|---|
| Bank — kredyt inwestycyjny zabezpieczony hipoteką na hali | 1 200 000 zł | Zabezpieczony rzeczowo — bifurkacja (art. 150 ust. 3) |
| Dostawcy i odbiorcy (wierzyciele handlowi) | 620 000 zł | Prywatni — możliwa redukcja |
| Leasing maszyn (obrabiarki CNC, wózki) | 160 000 zł | Prywatny — możliwa redukcja |
| Suma wierzytelności prywatnych i rzeczowych | 1 980 000 zł | — |
| ZUS (zaległe składki za 35 zatrudnionych) | 180 000 zł | Bez redukcji — raty lub odroczenie (art. 160) |
| Urząd Skarbowy — VAT i CIT | 240 000 zł | Reżim art. 156 — w tej sprawie spłata w ratach |
| ŁĄCZNIE | 2 400 000 zł | — |
ZUS a podatki — to nie to samo
Wobec ZUS restrukturyzacja składek może polegać wyłącznie na rozłożeniu na raty lub odroczeniu, bez redukcji (art. 160). Zobowiązania podatkowe podlegają ogólnym regułom art. 156 — co do zasady dopuszczalne jest także zmniejszenie, a ograniczenie wyłącznie do rat lub odroczenia (art. 156 ust. 3 pkt 3) dotyczy sytuacji, w której układ stanowiłby pomoc publiczną. W tej sprawie, po sporządzeniu testu prywatnego wierzyciela (art. 140), część podatkowa została ujęta jako spłata w ratach. Kto obiecuje „umorzenie ZUS w układzie" — wprowadza w błąd.
3. Dlaczego nowela z 2025 r. zmieniła układ tej firmy
Przed 23 sierpnia 2025 r. bank jako wierzyciel zabezpieczony rzeczowo mógł w praktyce zablokować układ, jeśli nie zgodził się na objęcie swojej wierzytelności. Po noweli jest inaczej — i to zdecydowało o powodzeniu sprawy pana M.
- Bifurkacja wierzyciela rzeczowego (art. 150 ust. 3). Wierzytelność banku „rozszczepiła się": część znajdująca pokrycie w wartości zabezpieczenia (art. 86a — suma, która zostałaby zaspokojona z hipoteki w postępowaniu upadłościowym) jest objęta układem bez zgody banku, a nadwyżka ponad tę wartość traktowana jest jak zwykła wierzytelność. Wycena wykazała pokrycie ok. 900 000 zł; pozostałe 300 000 zł weszło do grupy wierzycieli zwykłych.
- Ochrona banku (art. 161a). W zamian za utratę weta co do objęcia, część zabezpieczona musiała otrzymać zaspokojenie nie mniej korzystne niż w upadłości — i taką propozycję przygotowaliśmy.
- Test zaspokojenia (art. 10a). Nadzorca sporządził test porównujący zaspokojenie wierzycieli przy wykonaniu układu (kontynuacja produkcji) z hipotetyczną upadłością. Test wykazał, że w układzie wierzyciele odzyskują więcej niż w likwidacji — to podstawa dowodowa przy głosowaniu i przy ocenie najlepszego interesu wierzyciela (art. 165 ust. 2).
- Głosowanie w grupach (art. 119). Wierzyciel rzeczowy w części z pokryciem tworzy obowiązkową grupę (art. 161 ust. 1a pkt 3); pozostali głosują w swoich grupach. Nowe przepisy przewidują też cross-class cram-down na wypadek sprzeciwu części grup.
Uwaga o wartości zabezpieczenia (art. 86a)
Wartość zabezpieczenia to nie cena rynkowa hali ani nominał kredytu — to kwota, która zostałaby realnie zaspokojona z przedmiotu zabezpieczenia w postępowaniu upadłościowym (a przy braku zdolności upadłościowej — w egzekucji). Im niższa ta wartość, tym mniejsza część wierzytelności banku jest zabezpieczona, a większa staje się „zwykłą" nadwyżką. Dlatego rzetelna wycena była w tej sprawie kluczowa. Szerzej: wierzyciel zabezpieczony rzeczowo po noweli 2025.
4. Działania kancelarii — od konsultacji do zatwierdzenia układu
Wybraliśmy postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) — najszybszą ścieżkę, w której ochrona przed egzekucją działa od dnia obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 226e w zw. z odpowiednio stosowanym art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego).
Kluczowy moment — ochrona majątku i utrzymanie produkcji
Od obwieszczenia w KRZ egzekucje skierowane do majątku spółki zostały zawieszone, a konto odblokowane. Hala i park maszynowy pozostały w rękach firmy — dzięki bifurkacji bank został objęty układem w części z pokryciem bez konieczności uzyskania jego zgody, więc pojedynczy wierzyciel rzeczowy nie mógł już jednoosobowo zablokować planu. Produkcja nie stanęła.
5. Wynik — finansowy efekt układu
| Pozycja | Kwota | Wynik |
|---|---|---|
| Bank — część zabezpieczona (pokrycie wg art. 86a) | 900 000 zł | Spłata nie mniej korzystna niż w upadłości (art. 161a), wg umowy zabezpieczenia |
| Bank — nadwyżka + pozostali wierzyciele prywatni (handlowi, leasing) | 1 080 000 zł | Redukcja ~40% — ok. 650 000 zł do spłaty |
| ZUS — bez redukcji (art. 160) | 180 000 zł | 180 000 zł w ratach układowych |
| Urząd Skarbowy — reżim art. 156 | 240 000 zł | 240 000 zł w ratach układowych |
| Łącznie do spłaty po układzie (część redukowalna + publiczne) | ≈ 1 320 000 zł | 48 rat × 27 500 zł / m-c |
Sens ekonomiczny: firma zachowała halę i produkcję, a miesięczna obsługa układu (~27 500 zł) jest możliwa do udźwignięcia z bieżących przepływów po odbudowie portfela zamówień. Bank odzyskał na części zabezpieczonej nie mniej, niż uzyskałby w upadłości — dlatego układ był dla niego racjonalny, mimo że objęto go bez zgody co do samego przystąpienia.
6. Co dalej — plan klienta na lata 2026–2030
- Spłata rat układowych zgodnie z harmonogramem (2026–2030), z możliwością nadpłat po odbudowie sprzedaży.
- Dywersyfikacja odbiorców — zmniejszenie udziału pojedynczego kontraktu poniżej 20% przychodów.
- Utrzymanie terminowej obsługi bieżących składek ZUS i podatków (zaległości objęte układem, bieżące płatności regulowane na bieżąco).
- Budowa poduszki płynnościowej na wypadek kolejnego zatoru u odbiorców.
7. Lekcja z pierwszych spraw pod nowe przepisy
- Wierzyciel zabezpieczony rzeczowo nie zablokuje już układu samą odmową zgody — w części znajdującej pokrycie w zabezpieczeniu wchodzi do układu z mocy prawa (art. 150 ust. 3). To otwiera restrukturyzację firmom z majątkiem obciążonym hipoteką czy zastawem.
- Wartość zabezpieczenia (art. 86a) decyduje o układzie sił. To kwota realnego zaspokojenia z przedmiotu w upadłości — nie cena rynkowa. Rzetelna wycena to fundament.
- Test zaspokojenia (art. 10a) to dziś podstawowy dowód. Pokazuje liczbami, że układ jest dla wierzycieli lepszy niż upadłość; co do zasady obowiązkowy (poza mikroprzedsiębiorcą).
- ZUS i podatki to dwa różne reżimy. ZUS — raty/odroczenie bez redukcji (art. 160). Podatki — reguły art. 156 i test prywatnego wierzyciela (art. 140). Nie wrzucaj ich do jednego worka.
8. Ważna uwaga prawna
Niniejszy case study ma charakter informacyjny i został zanonimizowany — imię klienta, nazwa i lokalizacja firmy oraz szczegółowe kwoty zostały zmienione dla ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Opisany przebieg opiera się na stanie prawnym po nowelizacji Prawa restrukturyzacyjnego z 2025 r. (ustawa z 25 lipca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1085, obow. od 23 sierpnia 2025 r.). Skuteczność konkretnej restrukturyzacji zależy od indywidualnej sytuacji firmy; materiał nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych.
← Wróć do artykułu: Nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego 2025 — co się zmieniło
Masz kredyt z hipoteką i myślisz o restrukturyzacji? Nowe przepisy działają na Twoją korzyść.
Po noweli 2025 wierzyciel rzeczowy nie zablokuje układu samą odmową zgody. Sprawdzimy wartość zabezpieczenia, przygotujemy test zaspokojenia i ścieżkę PZU. Biuro w Warszawie: ul. Piękna 24/26A.
+48 573 580 873Zobacz inne case studies — restrukturyzacja pod nowelę 2025
Niniejszy case study ma charakter informacyjny i został zanonimizowany. Imię klienta, nazwa i lokalizacja firmy oraz szczegółowe kwoty zostały zmienione w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Opis opiera się na przepisach ustawy z dnia 15 maja 2015 r. — Prawo restrukturyzacyjne w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1085, obow. od 23 sierpnia 2025 r.), w szczególności art. 10a, art. 86a, art. 119, art. 150 ust. 3, art. 156, art. 160, art. 161a i art. 226e. Materiał nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych; skuteczność restrukturyzacji zależy od indywidualnej sytuacji firmy.