1. Koperta z sądu na biurku w bazie transportowej
Wszystko zaczęło się od koperty z sądu. Pan Andrzej Kowalczyk (imię zmienione), 52-letni właściciel firmy transportowej „A-Trans" z Białegostoku, odebrał przesyłkę z Sądu Okręgowego w Białymstoku przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie 1 w poniedziałkowy poranek. Właśnie planował trasę dla swoich kierowców — trzy ciężarówki miały jechać z ładunkami drewna z Puszczy Knyszyńskiej do tartaków w Niemczech.
W kopercie znajdował się nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym na kwotę 340 000 zł z odsetkami. Podstawą był weksel in blanco, który Pan Andrzej podpisał dwa lata wcześniej jako poręczyciel wekslowy (awalista) za zaprzyjaźnionego przewoźnika z Łap — kolegę z branży, z którym przez lata dzielił się zleceniami na trasy do Skandynawii.
Kolega zaciągnął zobowiązanie u firmy leasingowej na trzy naczepy chłodnicze. Pan Andrzej podpisał weksel „bo tak się robiło między kolegami w transporcie". Kiedy kolega stracił kluczowego klienta i przestał płacić raty leasingowe, firma leasingowa wypełniła weksel i skierowała sprawę do sądu — przeciwko poręczycielowi, czyli Panu Andrzejowi.
Poręczenie wekslowe (awal) — odpowiedzialność jak wystawcy
Awalista (poręczyciel wekslowy) odpowiada tak samo jak osoba, za którą poręczył (art. 32 Prawa wekslowego). To odpowiedzialność solidarna, bezwarunkowa i abstrakcyjna. Wierzyciel może dochodzić zapłaty bezpośrednio od poręczyciela, bez konieczności wcześniejszego dochodzenia roszczenia od dłużnika głównego. To znacznie surowsza odpowiedzialność niż zwykłe poręczenie cywilnoprawne.
2. Sytuacja wyjściowa — flota na krawędzi
Pan Andrzej prowadził firmę transportową od 2005 roku. Baza mieściła się przy ul. Hetmańskiej, na obrzeżach Białegostoku. Flota liczyła 8 ciężarówek i 12 naczep. Zatrudniał 14 kierowców i 3 pracowników biurowych. Roczne obroty wynosiły ok. 3,2 mln zł — solidna, rodzinna firma, która przez 20 lat ani razu nie miała problemów z płynnością.
Nakaz zapłaty na 340 000 zł zagrażał istnieniu firmy:
- Zajęcie rachunków bankowych — nakaz z weksla jest natychmiast wykonalny. Firma leasingowa mogła zająć konta firmowe, uniemożliwiając wypłatę pensji kierowcom i opłacenie paliwa
- Utrata licencji transportowej — problemy finansowe mogły wpłynąć na zdolność finansową wymaganą do utrzymania licencji wspólnotowej
- Blokada leasingów — Pan Andrzej sam leasingował 5 ciężarówek. Informacja o nakazie zapłaty mogła skutkować wypowiedzeniem umów leasingowych przez jego leasingodawcę
- Utrata kontraktów — główny zleceniodawca (sieć marketów) wymagał zaświadczenia o braku zaległości
Pan Andrzej trafił do naszej kancelarii przy ul. Pułaskiego 33 w Białymstoku piątego dnia od doręczenia nakazu. Na zarzuty zostało 9 dni.
3. Analiza prawna — luki w wypełnieniu weksla
Przeanalizowaliśmy weksel, deklarację wekslową, umowę leasingu i korespondencję między stronami. Znaleźliśmy poważne uchybienia:
- Zawyżona suma wekslowa — deklaracja wekslowa ograniczała sumę weksla do „niespłaconego kapitału rat leasingowych". Firma leasingowa wpisała 340 000 zł, doliczając karę umowną za wcześniejsze rozwiązanie leasingu (68 000 zł) oraz koszty windykacji (22 000 zł), które nie były objęte deklaracją wekslową
- Naczepy zostały zwrócone i sprzedane — po wypowiedzeniu leasingu firma leasingowa odzyskała trzy naczepy chłodnicze i sprzedała je na rynku wtórnym za łączną kwotę 195 000 zł. Kwota ta powinna pomniejszyć roszczenie, ale nie została uwzględniona
- Brak wezwania do wykupu — deklaracja wekslowa wymagała wysłania wezwania do zapłaty listem poleconym na 30 dni przed wypełnieniem weksla. Firma leasingowa wysłała wezwanie wyłącznie do dłużnika głównego, pomijając poręczyciela
- Wadliwe oznaczenie miejsca płatności — weksel wskazywał miejsce płatności niezgodne z deklaracją wekslową
Kluczowy argument: weksel musi być wypełniony ściśle według deklaracji
Zgodnie z art. 10 Prawa wekslowego, jeśli weksel in blanco został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem (deklaracją wekslową), dłużnik może podnosić ten zarzut wobec wierzyciela. W utrwalonej linii orzeczniczej przyjmuje się, że ciężar dowodu prawidłowego wypełnienia weksla spoczywa na wierzycielu, który dochodzi roszczenia z weksla niezupełnego.
4. Złożenie zarzutów — wyścig z czasem
W 11. dniu od doręczenia nakazu złożyliśmy do Sądu Okręgowego w Białymstoku, I Wydział Cywilny:
Sąd wstrzymał wykonanie nakazu po 7 dniach od złożenia zarzutów. Pan Andrzej odetchnął — konta firmowe pozostały wolne, kierowcy dostali wypłaty na czas, ciężarówki jeździły dalej.
5. Negocjacje i ugoda
Na pierwszej rozprawie sąd zasugerował stronom podjęcie mediacji. Firma leasingowa, skonfrontowana z naszymi zarzutami dotyczącymi zawyżenia sumy wekslowej i nieuwzględnienia wartości odzyskanych naczep, zgodziła się na rozmowy.
Efekt: z 340 000 zł na 85 000 zł — oszczędność 255 000 zł
Dzięki zarzutom opartym na wadliwym wypełnieniu weksla i nieuwzględnieniu wartości odzyskanych naczep, Pan Andrzej zapłaci 75% mniej niż żądała firma leasingowa. Raty po 8 500 zł miesięcznie nie zagrażają płynności firmy transportowej z obrotami 3,2 mln zł rocznie.
6. Sytuacja dzisiaj
Na dzień publikacji (kwiecień 2026) Pan Andrzej spłacił 6 z 10 rat ugody. Firma „A-Trans" działa stabilnie — flota wzrosła do 10 ciężarówek, a Pan Andrzej podpisał nowy kontrakt na obsługę logistyczną hurtowni drewna z Hajnówki. Zatrudnienie wzrosło do 18 osób.
Z kolegą z Łap, który zaciągnął zobowiązanie leasingowe, Pan Andrzej nie utrzymuje już kontaktu. Wyciągnął jednak naukę na całe życie: „Nigdy więcej nie podpiszę weksla za nikogo. Nawet za brata. Kolega mówił, że to formalność — a ja omal nie straciłem firmy, którą budowałem 20 lat."
Kluczowe wnioski z tej sprawy
Otrzymałeś nakaz zapłaty z weksla? Nie czekaj — masz tylko 14 dni.
Skontaktuj się z nami — przeanalizujemy weksel i deklarację wekslową, znajdziemy podstawy do zarzutów. Biuro w Białymstoku: ul. Pułaskiego 33.
+48 573 580 873