Upadłość firmy w Białymstoku i na Podlasiu: koszty i przebieg

Ten tekst piszę dla właścicieli i prezesów firm z Białegostoku, Suwałk, Łomży, Augustowa, Bielska Podlaskiego i okolic. Dla tych, którzy od kilku tygodni przesuwają płatności, odbierają telefony od windykacji i zaczynają liczyć, ile jeszcze wytrzymają. Wyjaśniam, który sąd zajmie się Twoją sprawą, ile kosztuje samo wejście w upadłość i co potem dzieje się z firmą, ludźmi i zarządem. Na końcu piszę uczciwie, kiedy upadłość nie jest najlepszym wyjściem.

Kiedy musisz złożyć wniosek o upadłość firmy?

Upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 Prawa upadłościowego). Niewypłacalny jest ten, kto utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1). Ustawa ułatwia ocenę: jeśli opóźnienie w płaceniu przekracza trzy miesiące, domniemywa się, że tę zdolność utraciłeś (art. 11 ust. 1a).

Spółka z o.o. ma jeszcze drugi próg. Jest niewypłacalna także wtedy, gdy jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a ten stan trwa dłużej niż dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2). Ten wariant łatwo przeoczyć, bo firma może jeszcze płacić bieżące faktury.

Od dnia, w którym pojawiła się podstawa do ogłoszenia upadłości, biegnie termin 30 dni na złożenie wniosku (art. 21 ust. 1). W spółce obowiązek ciąży na każdym, kto ma prawo prowadzić jej sprawy i ją reprezentować, samodzielnie lub łącznie z innymi (art. 21 ust. 2). Każdy członek zarządu odpowiada więc za siebie. Przy jednoosobowej działalności gospodarczej obowiązek masz Ty sam jako dłużnik. Termin liczy się od dnia, w którym podstawa wystąpiła, a nie od dnia, w którym ją zauważyłeś. Jak go liczyć w praktyce, opisałem w artykule termin 30 dni na wniosek o upadłość.

Który sąd prowadzi upadłość firmy z Podlasia?

Sądem upadłościowym jest sąd rejonowy, a ściślej jego sąd gospodarczy (art. 18 Prawa upadłościowego). Właściwy jest sąd głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika (art. 19 ust. 1). W przypadku spółki domniemywa się, że to miejsce jej siedziby (art. 19 ust. 1b). Przy jednoosobowej działalności liczy się główne miejsce wykonywania działalności gospodarczej (art. 19 ust. 1c), a nie adres zamieszkania.

Na Podlasiu sprawa jest prostsza, niż mogłoby się wydawać. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości przekazało Sądowi Rejonowemu w Białymstoku sprawy upadłościowe i restrukturyzacyjne także z obszaru sądów rejonowych w Bielsku Podlaskim, Sokółce, Grajewie, Łomży, Wysokiem Mazowieckiem, Zambrowie, Ostrołęce, Ostrowi Mazowieckiej, Przasnyszu, Pułtusku, Wyszkowie, Augustowie, Ełku, Olecku i Suwałkach (§ 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 2544). Firma z Suwałk, Łomży czy Augustowa trafi więc do tego samego sądu co firma z Białegostoku. Dotyczy to nawet przedsiębiorców z Ełku i Ostrołęki, choć leżą już poza województwem podlaskim.

Do sądu nie musisz jechać z teczką dokumentów, bo i tak wszystko złożysz elektronicznie. Adres przyda Ci się raczej przy przeglądaniu akt albo wtedy, gdy sąd wezwie Cię na posiedzenie.

Jak złożyć wniosek o upadłość przez Krajowy Rejestr Zadłużonych?

Wniosek i wszystkie pisma składa się wyłącznie przez system teleinformatyczny obsługujący postępowanie sądowe, czyli przez Krajowy Rejestr Zadłużonych, na udostępnionych tam formularzach (art. 216a ust. 1 w zw. z art. 35 Prawa upadłościowego). Papierowy wniosek wysłany pocztą nie wywoła skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z jego złożeniem. Pismo opatrujesz na przykład kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 216a ust. 1a).

We wniosku wskazujesz między innymi dane firmy, NIP, miejsce głównego ośrodka działalności i okoliczności, które uzasadniają upadłość, wraz z ich uprawdopodobnieniem (art. 22 ust. 1). Gdy wniosek składa dłużnik, dołącza do niego w szczególności (art. 23 ust. 1):

• aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną,
• bilans sporządzony dla celów postępowania na dzień przypadający w ciągu 30 dni przed złożeniem wniosku,
• spis wierzycieli z adresami, kwotami i terminami zapłaty oraz listę zabezpieczeń na majątku,
• oświadczenie o spłatach dokonanych w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku,
• spis dłużników firmy, wykaz tytułów egzekucyjnych i informację o toczących się postępowaniach.

Tych dokumentów nie przygotujesz w jeden wieczór. Dlatego przy terminie 30 dni każdy tydzień zwłoki naprawdę się liczy.

Ile kosztuje upadłość firmy w Białymstoku?

Koszty wejścia są takie same w Białymstoku jak w każdym innym sądzie, bo wynikają z ustaw. Różnią się tylko w zależności od roku, w którym składasz wniosek.

Zaliczka to równowartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa GUS (art. 22a). Dowód wpłaty dołączasz do wniosku. Jeśli go zabraknie, przewodniczący wezwie do wpłaty w terminie tygodnia pod rygorem zwrotu wniosku. Sąd może też zażądać zaliczki wyższej niż ustawowa, a wtedy jej brak grozi odrzuceniem wniosku (art. 32 ust. 5).

Przykład: zarząd spółki z o.o. z Łomży składa wniosek w grudniu 2026 roku. Opłata i zaliczka razem to 9851,42 zł. Jeśli ten sam wniosek trafi do sądu w styczniu 2027 roku, zapłaci 10 382,05 zł, bo zaliczkę liczy się już od wynagrodzenia z trzeciego kwartału 2026 roku.

Co, jeśli firma nie ma już prawie żadnego majątku? Sąd oddala wniosek, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na koszty postępowania albo wystarcza tylko na nie (art. 13 ust. 1). Kosztami sądowymi obciąża wtedy dłużnika (art. 32 ust. 3). Nie oznacza to jednak, że złożenie wniosku było bez sensu. Członek zarządu uwalnia się od odpowiedzialności z art. 299 KSH między innymi wtedy, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 299 § 2 KSH).

Wynagrodzenie syndyka ustala sąd jako sumę pięciu części, od dwukrotności do dwustusześćdziesięciokrotności podstawy (art. 162 ust. 1). Podstawą jest to samo przeciętne wynagrodzenie, które wyznacza zaliczkę (art. 162 ust. 3). W 2026 roku daje to przedział od 17 702,84 zł do 2 301 369,20 zł. Kwota zależy od sumy wypłaconej wierzycielom, liczby pracowników i wierzycieli, czasu trwania postępowania oraz stopnia jego trudności (art. 162 ust. 2). Wynagrodzenie syndyka jest kosztem postępowania (art. 230 ust. 1), a koszty postępowania pokrywa się z masy upadłości w pierwszej kolejności (art. 343 ust. 1). Do tego dochodzi pomoc prawna przy wniosku. Jej wycenę znasz przed podpisaniem umowy, a pierwsza konsultacja jest bezpłatna. Szerzej o kosztach piszę w artykule ile kosztuje upadłość firmy.

Jak długo trwa upadłość firmy?

Ustawa wyznacza sądowi dwa miesiące od złożenia wniosku na wydanie postanowienia w sprawie ogłoszenia upadłości. Zażalenie sąd drugiej instancji ma rozpoznać w ciągu miesiąca od przedstawienia mu akt (art. 27 ust. 3). Zanim zapadnie decyzja, sąd może zabezpieczyć majątek firmy, na przykład przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego (art. 36 i art. 38 ust. 1).

Po ogłoszeniu upadłości wierzyciele mają 30 dni od obwieszczenia postanowienia w Rejestrze na zgłoszenie wierzytelności syndykowi, także przez system (art. 51 ust. 1 pkt 4). Potem syndyk sprzedaje majątek i dzieli pieniądze. Na całe postępowanie ustawa nie podaje jednego terminu, bo wszystko zależy od tego, co i jak szybko da się sprzedać. Ustawa premiuje sprawność: część wynagrodzenia syndyka jest wyższa, gdy postępowanie trwa krócej (art. 162 ust. 2 pkt 4).

Co dzieje się z firmą i majątkiem po ogłoszeniu upadłości?

Z dniem ogłoszenia upadłości majątek firmy staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli (art. 61). Firma traci prawo zarządu tym majątkiem i możliwość rozporządzania nim (art. 75 ust. 1). Przejmuje go syndyk, który działa w imieniu własnym na rachunek upadłego (art. 160 ust. 1). W praktyce oznacza to kilka zmian naraz:

• egzekucje komornicze wszczęte wcześniej zostają zawieszone z mocy prawa, a po uprawomocnieniu się postanowienia umorzone; nowych egzekucji do masy prowadzić nie można (art. 146 ust. 1 i 3),
• syndyk decyduje, czy wykonać niezakończone umowy wzajemne, czy od nich odstąpić, za zgodą sędziego-komisarza (art. 98 ust. 1),
• przedsiębiorstwo powinno zostać sprzedane jako całość, chyba że to niemożliwe (art. 316 ust. 1); nabywca przejmuje je bez obciążeń i nie odpowiada za długi upadłego (art. 317 ust. 2),
• musisz wydać syndykowi majątek i dokumenty, w tym księgi rachunkowe (art. 57 ust. 1), a sędzia-komisarz może zakazać członkom zarządu wyjazdu z kraju bez zezwolenia (art. 57 ust. 3 i 4).

Celem postępowania jest zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą, zachowanie przedsiębiorstwa (art. 2 ust. 1). Sprzedaż firmy w całości bywa więc szansą dla załogi i kontrahentów, choć już nie dla dotychczasowych właścicieli.

Przy jednoosobowej działalności masa obejmuje Twój majątek osobisty, z wyjątkami z art. 63. Masz jednak drogę do oddłużenia. Postępowanie wobec osoby fizycznej prowadzi się także tak, aby umożliwić umorzenie zobowiązań niewykonanych w upadłości (art. 2 ust. 2). W ciągu 30 dni od obwieszczenia postanowienia o zakończeniu postępowania możesz złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części długów (art. 369 ust. 1).

Co z pracownikami firmy w upadłości?

W razie ogłoszenia upadłości pracodawcy nie stosuje się art. 38, 39 i 41 Kodeksu pracy ani przepisów szczególnych chroniących pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy (art. 41¹ § 1 Kodeksu pracy). Syndyk może więc rozwiązać umowy także z osobami, które zwykle są chronione.

Pracownicy nie zostają jednak bez niczego. Wynagrodzenia za czas przed ogłoszeniem upadłości należą do pierwszej kategorii zaspokojenia (art. 342 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego), a za czas po ogłoszeniu są zobowiązaniami masy (art. 230 ust. 2). Do tego dochodzi Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Niewypłacalność pracodawcy w rozumieniu ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych zachodzi nie tylko po ogłoszeniu upadłości, ale też po oddaleniu wniosku z powodu braku majątku na koszty (art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy). Niezaspokojone roszczenia pracownicze podlegają wtedy zaspokojeniu ze środków Funduszu (art. 12 ust. 1). Dlatego nawet w firmie bez majątku wniosek o upadłość chroni ludzi, którzy dla Ciebie pracowali.

Co grozi zarządowi, który nie złoży wniosku w terminie?

Tu przepisy są surowe i działają niezależnie od siebie:

• Odszkodowanie wobec wierzycieli za szkodę wyrządzoną niezłożeniem wniosku w terminie, chyba że nie ponosisz winy (art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego). Domniemywa się, że szkoda to cała niezaspokojona wierzytelność wierzyciela (art. 21 ust. 3a).
• Odpowiedzialność za długi spółki z o.o. Jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają za jej zobowiązania solidarnie (art. 299 § 1 KSH).
• Odpowiedzialność karna. Członek zarządu lub likwidator, który nie zgłasza wniosku o upadłość mimo warunków do jej ogłoszenia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 586 KSH).
• Zakaz prowadzenia działalności. Sąd może orzec go na okres od jednego do dziesięciu lat wobec osoby, która ze swojej winy nie złożyła wniosku w terminie (art. 373 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego).

Od odpowiedzialności z art. 21 ust. 3 możesz się uwolnić w szczególności wtedy, gdy w terminie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Podobne przesłanki zawiera art. 299 § 2 KSH. Więcej o obronie członka zarządu przeczytasz w tekście art. 299 KSH: odpowiedzialność zarządu.

Czy zamiast upadłości lepiej wybrać postępowanie o zatwierdzenie układu?

Często tak, jeśli firma ma jeszcze z czego zarabiać. W upadłości firmą zarządza już syndyk, a jej majątek idzie na sprzedaż. Układ pozwala ją zachować, a długi spłacić w ratach, częściowo albo z umorzeniem, jeśli wierzyciele się na to zgodzą. Najprostszą drogą jest postępowanie o zatwierdzenie układu.

Zawierasz umowę z nadzorcą układu i dalej sam zarządzasz firmą (art. 36 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego). Po sporządzeniu spisu wierzytelności, spisu wierzytelności spornych i wstępnego planu restrukturyzacyjnego nadzorca może dokonać obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 226a ust. 1). Od tego dnia postępowania egzekucyjne skierowane do majątku firmy ulegają zawieszeniu z mocy prawa (art. 226e w zw. z art. 312 ust. 1). Od obwieszczenia do złożenia wniosku o zatwierdzenie układu nie można też ogłosić Twojej upadłości (art. 9a ust. 2 Prawa upadłościowego). Na złożenie do sądu wniosku o zatwierdzenie układu masz cztery miesiące (art. 226g). Układ jest przyjęty, gdy głosuje za nim większość wierzycieli, którzy oddali ważny głos, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy ich wierzytelności (art. 119 ust. 1).

Dwie uczciwe uwagi. Obwieszczenia nie da się dokonać, jeśli w ciągu ostatnich dziesięciu lat firma prowadziła już takie postępowanie z obwieszczeniem albo umorzono wobec niej postępowanie restrukturyzacyjne bez zgody rady wierzycieli (art. 226a ust. 2). Druga uwaga dotyczy zarządu. Art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego i art. 299 § 2 KSH mówią o zatwierdzeniu układu we właściwym czasie, a nie o samym obwieszczeniu. Im wcześniej zaczniesz, tym bezpieczniej.

W kancelarii postępowanie o zatwierdzenie układu kosztuje od 15 000 zł netto, a nadzorca układu jest w tej cenie. Jak wygląda to krok po kroku dla firm z regionu, opisuję na stronie postępowanie o zatwierdzenie układu w Białymstoku. Jeśli prowadzisz gospodarstwo rolne, przeczytaj też o restrukturyzacji gospodarstwa rolnego na Podlasiu.

Co mogę dla Ciebie zrobić?

Jestem radcą prawnym i licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym (licencja nr 1306). Nasze biuro w Białymstoku mieści się przy ul. Pułaskiego 33. Prowadzimy sprawy z całego Podlasia, a jeśli wolisz, rozmawiamy online. Konkretnie:

1. Sprawdzę, czy i od kiedy Twoja firma jest niewypłacalna, i policzę, ile zostało z 30 dni.
2. Ocenię, czy firma ma szansę na układ z wierzycielami. Jeśli tak, poprowadzę postępowanie o zatwierdzenie układu jako nadzorca układu.
3. Jeśli upadłość jest jedynym rozsądnym wyjściem, przygotuję wniosek z załącznikami i złożę go przez Krajowy Rejestr Zadłużonych.
4. Pomogę członkom zarządu przygotować obronę przed odpowiedzialnością z art. 299 KSH.

Wynik sprawy zależy od liczb i od wierzycieli, więc niczego nie obiecuję w ciemno. Mogę za to szybko powiedzieć, które drzwi są jeszcze otwarte. Wycenę znasz przed podpisaniem umowy, a pierwsza konsultacja jest bezpłatna. Zadzwoń pod numer 573 580 873 (od poniedziałku do piątku, od 8:00 do 18:00), napisz na WhatsApp 505 905 906 albo umów bezpłatną konsultację w kalendarzu. Więcej o tym, jak pracujemy w regionie, znajdziesz na stronie doradca restrukturyzacyjny w Białymstoku.

Stan prawny na 30 października 2026 r.: Prawo upadłościowe (Dz.U. 2026 poz. 913), Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2026 poz. 533), ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2025 poz. 1228), Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2024 poz. 18), Kodeks pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245), ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. 2026 poz. 186), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 7 października 2014 r. w sprawie przekazania niektórym sądom okręgowym i sądom rejonowym rozpoznawania spraw gospodarczych z obszarów właściwości innych sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. 2023 poz. 2544). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)