Wyrok, w którym sąd rozliczył sprawę frankową „saldem” — czyli zasądził na rzecz konsumenta jedynie nadwyżkę ponad wypłacony kapitał — bywa o setki tysięcy złotych mniej korzystny niż wyrok oparty na teorii dwóch kondykcji. Dobra wiadomość jest taka, że takie rozstrzygnięcie stoi w sprzeczności z wiążącą sądy zasadą prawną. W tym artykule pokazujemy, jak wygląda droga apelacyjna, jakich terminów pilnować i jakie zarzuty zwykle stanowią rdzeń apelacji.
Ten tekst rozwija wątek z opracowania „Teoria dwóch kondykcji vs teoria salda — ile naprawdę tracisz?”. Jeśli nie znasz jeszcze różnicy między tymi teoriami, zacznij od niego.
Najpierw przeczytaj: to nie jest porada prawna ani gotowy wzór do złożenia
Każda apelacja jest inna, bo zależy od treści zaskarżanego wyroku i jego uzasadnienia. Poniżej opisujemy typową strukturę i kierunki zarzutów — nie zestaw, który można „przepisać” do własnej sprawy. Błąd w zakresie zaskarżenia, wnioskach albo terminie może zamknąć drogę do zmiany wyroku. Przed złożeniem apelacji skonsultuj się z radcą prawnym lub adwokatem.
Dlaczego wyrok oparty na teorii salda jest wadliwy
Po stwierdzeniu nieważności umowy frankowej każda ze stron ma własne, niezależne roszczenie o zwrot tego, co świadczyła (art. 405 w zw. z art. 410 KC). Bank może żądać zwrotu wypłaconego kapitału, a konsument — zwrotu wszystkich wpłaconych rat. Teoria salda zakłada inaczej: że sąd „z urzędu” kompensuje te roszczenia i zasądza tylko różnicę. To podejście zostało odrzucone w polskim orzecznictwie.
Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 25/22 z 25 kwietnia 2024 r. ma moc zasady prawnej — wiąże sądy i przesądza o stosowaniu teorii dwóch kondykcji. Wyrok oparty na teorii salda narusza zatem prawo materialne, co jest klasyczną podstawą apelacji.
Stosowanie teorii dwóch kondykcji potwierdza również wyrok SN II CSKP 550/24 z 5 września 2025 r. Z kolei wyrok TSUE C-902/24 (Herchoski) z 22 stycznia 2026 r. porządkuje sytuację roszczenia banku: jest ono dopuszczalne (np. w formie warunkowego zarzutu potrącenia), ale nie staje się wymagalne przed prawomocnym stwierdzeniem nieważności umowy — co dodatkowo podważa logikę automatycznej kompensaty salda.
Terminy: 7 dni i 14 dni
To najczęstsze miejsce, w którym frankowicze tracą sprawę — nie merytorycznie, lecz przez przekroczenie terminu. Procedura jest dwuetapowa:
- Dzień ogłoszenia wyroku — zaczyna biec termin na wniosek o uzasadnienie.
- 7 dni (tydzień) od ogłoszenia — złóż wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art. 328 § 1 KPC). Bez tego wniosku co do zasady nie można skutecznie wnieść apelacji.
- Doręczenie wyroku z uzasadnieniem — od tego dnia liczy się termin na apelację.
- 14 dni (dwa tygodnie) od doręczenia — wnieś apelację do sądu, który wydał wyrok (art. 369 § 1 KPC).
Opłata i pełnomocnik
Apelacja podlega opłacie sądowej; w sprawach konsumenckich obowiązują ograniczenia wysokości opłaty. Na etapie apelacji nie ma jeszcze przymusu adwokacko-radcowskiego (pojawia się dopiero przy skardze kasacyjnej), ale ze względu na rygory formalne sporządzenie apelacji warto powierzyć profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Jakie zarzuty stanowią rdzeń apelacji
Apelacja musi wskazywać zarzuty wraz z ich uzasadnieniem (art. 368 KPC). W sprawie rozstrzygniętej „saldem” zwykle koncentrują się one wokół naruszenia prawa materialnego:
Naruszenie art. 405 w zw. z art. 410 KC
Przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie — przyjęcie teorii salda i potraktowanie roszczeń stron jako jednego rozliczenia netto, zamiast jako dwóch odrębnych, niezależnych kondykcji.
Pominięcie uchwały SN III CZP 25/22 (moc zasady prawnej)
Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął wbrew zasadzie prawnej, która przesądza o stosowaniu teorii dwóch kondykcji i wiąże sądy.
Naruszenie dyrektywy 93/13/EWG
Rozliczenie saldem osłabia skutek odstraszający i ochronę konsumenta wynikającą z dyrektywy 93/13/EWG w wykładni przyjmowanej przez TSUE.
Naruszenie art. 481 KC
Błędne ustalenie podstawy lub daty naliczenia odsetek za opóźnienie — przy saldzie odsetki liczone są od zaniżonej kwoty zamiast od pełnej sumy rat. Sposób prawidłowego liczenia opisujemy w osobnym przewodniku o odsetkach.
W zależności od uzasadnienia wyroku apelacja może zawierać także zarzuty procesowe (np. dotyczące oceny dowodów, art. 233 § 1 KPC), jeżeli sąd wadliwie ustalił stan faktyczny. Dobór i kolejność zarzutów to element strategii — dlatego ma je formułować pełnomocnik znający akta.
Wnioski apelacyjne
Sam zarzut to nie wszystko — apelacja musi zawierać wniosek o określone rozstrzygnięcie. W sprawie „saldowej” zwykle wnosi się o:
- zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie pełnej kwoty wpłaconych świadczeń (zgodnie z teorią dwóch kondykcji) wraz z odsetkami za opóźnienie od właściwej daty, albo
- ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli zachodzą podstawy z art. 386 KPC,
- oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.
Masz wyrok oparty na saldzie? Nie zwlekaj z terminem
Ocenimy uzasadnienie wyroku i powiemy, czy i jakie zarzuty apelacyjne mają sens w Twojej sprawie. Pamiętaj o 7 dniach na wniosek o uzasadnienie — to one decydują o dalszej drodze.
+48 573 580 873Co dalej — skarga kasacyjna
Jeżeli również sąd drugiej instancji utrzyma rozstrzygnięcie oparte na saldzie, od prawomocnego wyroku przysługuje — przy spełnieniu ustawowych przesłanek — skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. Sporządza ją obowiązkowo adwokat lub radca prawny (przymus adwokacko-radcowski, art. 87 ustawy o Sądzie Najwyższym). Równolegle można wnosić o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (art. 388 KPC). To etap wysoce sformalizowany, na którym ocena dopuszczalności i podstaw skargi wymaga profesjonalnej analizy.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest termin na apelację od wyroku frankowego?
Najpierw — w terminie tygodnia (7 dni) od ogłoszenia wyroku — wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art. 328 § 1 KPC). Potem apelacja w terminie dwóch tygodni (14 dni) od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 KPC). Niezłożenie wniosku o uzasadnienie w terminie co do zasady zamyka drogę do apelacji.
Jakie zarzuty podnieść w apelacji od wyroku opartego na teorii salda?
Rdzeń stanowi zarzut naruszenia art. 405 w zw. z art. 410 KC przez zastosowanie teorii salda zamiast teorii dwóch kondykcji, wsparty pominięciem zasady prawnej SN III CZP 25/22 oraz naruszeniem dyrektywy 93/13/EWG. Dodatkowo można podnieść błędne rozstrzygnięcie o odsetkach (art. 481 KC). Konkretny zestaw zależy od treści zaskarżanego wyroku.
Czy apelacja od wyroku na teorii salda ma szanse powodzenia?
Wyrok oparty na saldzie jest sprzeczny z wiążącą sądy zasadą prawną SN III CZP 25/22, więc narusza prawo materialne — a to klasyczna podstawa apelacji. Nie jest to jednak gwarancja wyniku w konkretnej sprawie; ocenę szans powinien przeprowadzić pełnomocnik na podstawie akt i uzasadnienia.
Czy mogę sam napisać apelację, czy potrzebuję adwokata lub radcy prawnego?
Apelację można złożyć osobiście — przymus adwokacko-radcowski dotyczy dopiero skargi kasacyjnej (art. 87 ustawy o Sądzie Najwyższym). Apelacja musi jednak spełniać rygory formalne (art. 368 KPC) i prawidłowo formułować zarzuty oraz wnioski, dlatego jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika istotnie zwiększa szanse.
Czy w apelacji można żądać prawidłowego naliczenia odsetek?
Tak. Jeśli sąd zaniżył kwotę główną (saldem) lub błędnie ustalił datę odsetek, apelacja może obejmować zarzut naruszenia art. 481 KC i wniosek o odsetki od pełnej kwoty rat oraz od właściwej daty.
Co jeśli sąd drugiej instancji też zastosuje teorię salda?
Od prawomocnego wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, sporządzana obowiązkowo przez adwokata lub radcę prawnego (art. 87 ustawy o Sądzie Najwyższym). Można też wnosić o wstrzymanie wykonania orzeczenia (art. 388 KPC). To etap wymagający profesjonalnej oceny dopuszczalności i podstaw skargi.
Czytaj również
Pogłębiaj temat
- teoria dwóch kondykcji vs teoria salda — pełne porównanie
- jak policzyć odsetki ustawowe za opóźnienie — krok po kroku
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Podstawy prawne: art. 405, 410, 481 Kodeksu cywilnego, art. 328 § 1, 368, 369 § 1, 386, 388 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 87 ustawy o Sądzie Najwyższym, dyrektywa 93/13/EWG, uchwała SN III CZP 25/22 (25.04.2024), wyrok SN II CSKP 550/24 (5.09.2025), wyrok TSUE C-902/24 Herchoski (22.01.2026). W sprawach indywidualnych skonsultuj się z radcą prawnym lub adwokatem.