Ile komornik może zabrać z umowy zlecenia?

Pismo od komornika trafia zwykle w dwa miejsca naraz: do Ciebie i do firmy, dla której pracujesz na zleceniu. Kilka dni później okazuje się, że na konto nie wpłynęło nic, bo cała wypłata poszła do kancelarii komorniczej. Wiele osób uznaje wtedy, że tak po prostu jest, skoro zlecenie to nie etat. To błąd, który kosztuje czasem kilka tysięcy złotych miesięcznie.

Wyjaśnię, kiedy wynagrodzenie ze zlecenia jest chronione tak jak pensja, ile komornik może zabrać w 2026 i 2027 roku, jakie pismo złożyć i do kiedy. Osobną część kieruję do przedsiębiorców, którzy dostali zajęcie dotyczące swojego zleceniobiorcy, bo oni też mogą tu sporo stracić.

Czy komornik może zająć wynagrodzenie z umowy zlecenia?

Tak. Kodeks postępowania cywilnego wprost wymienia „wynagrodzenie za prace zlecone” wśród należności objętych zajęciem wynagrodzenia (art. 881 § 2). Komornik zawiadamia Ciebie, że nie wolno Ci odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia, a zleceniodawcę wzywa, żeby zajętą część przekazywał komornikowi albo wierzycielowi (art. 881 § 3).

Zajęcie nie kończy się z jedną umową. Obowiązuje dalej także wtedy, gdy po zajęciu podpiszesz z tą samą firmą nowy stosunek pracy albo zlecenia (art. 884 § 1). O zmianie zleceniodawcy albo pracodawcy masz obowiązek powiadomić komornika, a jeśli tego nie zrobisz, komornik może Ci wymierzyć grzywnę do 5000 zł (art. 884 § 4 i art. 886 § 4).

Skąd komornik wie, że pracujesz na zleceniu?

Komornik może żądać informacji o majątku dłużnika między innymi od organów rentowych, urzędów skarbowych i banków (art. 761 § 1¹). Organem rentowym jest ZUS, a zleceniodawca zgłasza Cię do ubezpieczeń i opłaca za Ciebie składki, więc w jego danych widać, kto jest Twoim płatnikiem. Jeżeli taka informacja jest dostępna przez system teleinformatyczny, komornik ma obowiązek z niego skorzystać (art. 761 § 2²). W praktyce ustalenie zleceniodawcy zajmuje więc niewiele czasu.

Nie licz na to, że umowa „na czarno” rozwiąże problem. Praca bez umowy i bez zgłoszenia do ZUS odbiera Ci ubezpieczenie zdrowotne i emerytalne, a dług w tym czasie rośnie o odsetki i koszty egzekucji.

Czy komornik może zabrać całą wypłatę ze zlecenia?

Może, jeśli nie wykażesz, że należy Ci się ochrona. Przepisy Kodeksu pracy o granicach potrąceń dotyczą z natury pracowników. Zleceniobiorca korzysta z nich tylko przez odesłanie z art. 833 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego, który brzmi tak:

„Przepisy art. 87 i art. 87¹ Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną.”

Przepis dotyczy świadczeń powtarzających się, czyli wypłat, które dostajesz regularnie, na przykład co miesiąc. Do tego wypłata musi spełniać jeden z dwóch warunków:

1. służy Twojemu utrzymaniu, bo z niej płacisz czynsz, rachunki i jedzenie, albo
2. jest Twoim jedynym źródłem dochodu, bo nie masz etatu, emerytury, renty ani innej umowy, z której dostajesz pieniądze.

Jednorazowe zlecenie, na przykład za jedno tłumaczenie czy jeden projekt, nie jest świadczeniem powtarzającym się, nawet jeśli to Twój jedyny zarobek w danym miesiącu. Wtedy komornik może zająć całą kwotę. Ochronę wzmacnia natomiast umowa zawarta na dłużej, z miesięcznym rozliczeniem, albo kilka kolejnych umów z tą samą firmą.

Zwróć uwagę na słowo „odpowiednio” i na to, do których przepisów odsyła ustawa. Chodzi o art. 87 Kodeksu pracy, czyli granice potrąceń, i art. 87¹, czyli kwotę wolną. Inne przepisy działu o ochronie wynagrodzenia nie zostały tu wymienione.

Ile komornik może zabrać z umowy zlecenia w 2026 roku?

Jeżeli ochrona z art. 833 § 2¹ ma zastosowanie, liczy się ją od kwoty po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek i wpłat do PPK, jeśli je odprowadzasz (art. 87 § 1 Kodeksu pracy). Granice wyglądają tak:

Obie granice przy zwykłych długach działają jednocześnie. Komornik bierze połowę, ale tylko do momentu, w którym zostaje Ci kwota wolna. Przy niskim zleceniu oznacza to, że nie zabierze nic.

Kwota wolna od zajęcia w 2026 i 2027 roku

Kwota wolna to minimalne wynagrodzenie dla pełnego etatu po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek i wpłat do PPK (art. 87¹ § 1 pkt 1 KP). Minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto w 2026 roku i 4950 zł brutto od 1 stycznia 2027 roku (rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1242, i z 14 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213).

Kwotę na 2027 rok wyliczyłem według zasad stosowanych dziś: składki na ubezpieczenia społeczne 13,71%, składka zdrowotna 9%, koszty uzyskania przychodu 250 zł i pomniejszenie zaliczki o 300 zł. Jeżeli w 2027 roku zmienią się przepisy podatkowe, zmieni się też ta kwota. Przy wpłatach do PPK kwota wolna jest niższa.

Przy zleceniu pojawia się jeszcze jedna wątpliwość. Kodeks pracy zmniejsza kwotę wolną proporcjonalnie, gdy pracownik ma niepełny etat (art. 87¹ § 2 KP). Umowa zlecenia nie ma wymiaru etatu, dlatego komornicy podchodzą do tego różnie: jedni stosują pełną kwotę wolną, inni próbują ją przeliczać, na przykład według liczby godzin. Jeżeli komornik obniżył Ci kwotę wolną bez wyraźnego uzasadnienia, to dobry powód, żeby zapytać o podstawę albo złożyć skargę.

Przykład: ile zostanie z 4500 zł netto

Przyjmijmy, że dostajesz ze zlecenia 4500 zł miesięcznie po odliczeniu składek i podatku, to Twój jedyny dochód, a komornik ściąga dług z kredytu konsumenckiego. Liczby są przykładowe.

• Połowa wypłaty to 2250 zł.
• Kwota wolna w 2026 roku to 3605,85 zł, więc komornik może zabrać tylko to, co ją przekracza: 4500 zł minus 3605,85 zł, czyli 894,15 zł.
• Zajęcie wynosi więc 894,15 zł miesięcznie, a do Ciebie trafia 3605,85 zł.

Gdybyś nie złożył wniosku, zleceniodawca przekazywałby komornikowi całe 4500 zł. Różnica to ponad 3600 zł każdego miesiąca. Przy długu alimentacyjnym komornik mógłby zabrać trzy piąte, czyli 2700 zł, i zostawić Ci 1800 zł.

Zlecenie i etat albo kilka zleceń naraz

Gdy pracujesz na etacie i dorabiasz na zleceniu, pensja z etatu korzysta z pełnej ochrony Kodeksu pracy. Zlecenie przestaje wtedy być jedynym źródłem dochodu, więc o ochronę możesz się ubiegać tylko wtedy, gdy pokażesz, że to regularna wypłata, z której się utrzymujesz. Przy dorywczym dorabianiu trudno to wykazać, a komornik może uznać, że kwotę wolną masz już zapewnioną z pensji, i zająć zlecenie w całości.

Przy kilku zleceniach u różnych firm każdy zleceniodawca dostaje osobne zajęcie i sam nie wie, ile zarabiasz gdzie indziej. Nie ma też przepisu, który mówi, jak rozdzielić jedną kwotę wolną między kilku płatników. Najbezpieczniej jest przedstawić komornikowi pełny obraz dochodów i poprosić, żeby wskazał, u którego zleceniodawcy ma być zachowana kwota wolna. Wtedy unikniesz sytuacji, w której jedna firma zostawia Ci kwotę wolną, a druga też, i po kilku miesiącach wierzyciel zarzuca Ci zaniżanie zajęcia.

Komornik zajął zlecenie, a to Twój jedyny dochód: co zrobić krok po kroku

1. Złóż wniosek do komornika. Napisz, że wnosisz o zastosowanie art. 833 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy, i wskaż, którą drogę spełniasz: jedyne źródło dochodu albo regularną wypłatę służącą utrzymaniu. Podaj sygnaturę sprawy komorniczej, którą znajdziesz w zawiadomieniu o zajęciu. Możesz skorzystać z naszego wzoru wniosku.
2. Dołącz dowody. Najlepiej sprawdzają się: kopia umowy zlecenia, wyciągi z konta z ostatnich kilku miesięcy pokazujące regularne wpływy, rachunki do umowy, oświadczenie, że nie masz innych dochodów, oraz informacja z Twojego konta w ZUS (na przykład wydruk z eZUS), z której wynika, kto zgłosił Cię do ubezpieczeń. Wydruk z ZUS jest ważny, bo potwierdza oświadczenie dokumentem z zewnątrz.
3. Przekaż kopię wniosku zleceniodawcy. Firma i tak musi rozliczać zajęcie według stanowiska komornika, ale wiedząc o wniosku, rzadziej przeleje całość przed decyzją.
4. Pilnuj terminu na skargę. Jeżeli komornik odmówi albo nie odpowie, możesz złożyć skargę na czynność lub zaniechanie komornika. Masz na to tydzień od dnia, w którym zostałeś zawiadomiony o czynności albo dowiedziałeś się o niej, a przy zaniechaniu od dnia, w którym dowiedziałeś się, że czynność miała być dokonana (art. 767 § 4 KPC). Skargę składasz do komornika, który przekazuje ją do sądu rejonowego właściwego dla siedziby jego kancelarii (art. 767 § 1 i 5 KPC). Możesz użyć urzędowego formularza (art. 767 § 3¹ KPC). Opłata wynosi 50 zł (art. 25 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
5. Sprawdź konto. Gdy wypłata ze zlecenia trafi już na Twój rachunek, działa osobna ochrona: w każdym miesiącu kwota do 75% minimalnego wynagrodzenia jest wolna od zajęcia (art. 54 ust. 1 Prawa bankowego). W 2026 roku to 3604,50 zł, a w 2027 roku 3712,50 zł. Ochrona obejmuje łącznie Twoje rachunki oszczędnościowe, oszczędnościowo-rozliczeniowe i lokaty, niezależnie od liczby zawartych umów.

Dostałeś zajęcie wynagrodzenia zleceniobiorcy: obowiązki firmy

Dla zleceniodawcy zajęcie oznacza konkretne obowiązki i konkretną odpowiedzialność. Najważniejsze są trzy.

• Oświadczenie w ciągu tygodnia. Komornik wzywa, żebyś w tym terminie przedstawił zestawienie wypłat za trzy miesiące przed zajęciem, podał, w jakiej kwocie i kiedy będziesz przekazywać zajęte wynagrodzenie, oraz wskazał przeszkody, na przykład inne zajęcia (art. 882 § 1 KPC). O każdej zmianie tych okoliczności zawiadamiasz komornika i wierzyciela niezwłocznie (art. 882 § 2 KPC).
• Grzywna. Jeżeli nie wykonasz obowiązków z zajęcia albo nie złożysz oświadczenia w terminie, komornik może wymierzyć grzywnę do 5000 zł i powtarzać ją, dopóki sprawa nie zostanie załatwiona (art. 886 § 1 KPC). Gdy zleceniodawca nie jest osobą fizyczną, grzywnę płaci pracownik albo wspólnik odpowiedzialny za te czynności, a gdy go nie wyznaczono, osoby uprawnione do reprezentacji (art. 886 § 2 KPC).
• Odpowiedzialność za szkodę. Jeżeli wypłacisz zleceniobiorcy zajętą część albo złożysz nieprawdziwe oświadczenie, odpowiadasz wobec wierzyciela za szkodę (art. 886 § 3 KPC). W praktyce oznacza to, że możesz zapłacić tę samą kwotę drugi raz.

Firma nie powinna sama rozstrzygać, czy zleceniobiorcy należy się kwota wolna. Jeżeli zleceniobiorca przekazał Ci oświadczenie, że zlecenie jest jego jedynym dochodem, napisz o tym w odpowiedzi do komornika, dołącz oświadczenie i poproś o wskazanie, jaką część wynagrodzenia masz przekazywać. Do czasu odpowiedzi nie wypłacaj zleceniobiorcy spornej części. Zatrzymaj ją i rozlicz po stanowisku komornika. Tak chronisz się przed zarzutem, że wypłaciłeś zajęte pieniądze.

Jeżeli do tego samego wynagrodzenia trafi zajęcie komornika i urzędu skarbowego, a pieniędzy nie wystarcza na wszystkich, przekazujesz je organowi, który pierwszy dokonał zajęcia, i niezwłocznie zawiadamiasz o zbiegu oba organy (art. 882¹ § 1 KPC). Przy alimentach pierwszeństwo ma komornik sądowy (art. 882¹ § 2 KPC).

Co się dzieje z zajęciem po zakończeniu zlecenia?

Zajęcie nie wygasa w dniu, w którym kończy się umowa. Jeżeli ta sama firma podpisze z Tobą kolejne zlecenie albo umowę o pracę, zajęcie działa dalej (art. 884 § 1 KPC). Przy przejściu do innej firmy masz obowiązek powiadomić komornika o nowym zleceniodawcy lub pracodawcy (art. 884 § 4 KPC). Komornik i tak zwykle ustali to w ZUS, a brak informacji od Ciebie może skończyć się grzywną.

Kiedy kwota wolna nie wystarczy

Ochrona wynagrodzenia sprawia, że masz z czego żyć, ale nie zmniejsza długu. Przy kilku egzekucjach, odsetkach i kosztach komorniczych dług często rośnie szybciej, niż spada. Jeżeli widzisz, że przy obecnych wpływach nie spłacisz zadłużenia przez najbliższe lata, warto sprawdzić upadłość konsumencką.

Z dniem ogłoszenia upadłości postępowania egzekucyjne prowadzone do Twojego majątku zostają z mocy prawa zawieszone, a po uprawomocnieniu się postanowienia umorzone (art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego). Część wynagrodzenia, której nie można zająć, nie wchodzi do masy upadłości (art. 63 ust. 1 pkt 2 Prawa upadłościowego). Zamiast kilku komorników masz jedno postępowanie, a na jego końcu szansę na umorzenie długów, których nie spłacisz.

Jeżeli chcesz wiedzieć, czy w Twojej sytuacji lepszy będzie wniosek do komornika, skarga czy upadłość, możemy policzyć to razem na Twoich liczbach. Zostaw numer w formularzu poniżej, oddzwonimy w ciągu jednego dnia roboczego.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)