Fundacja rodzinna w Krakowie
Ochrona majątku przedsiębiorcy na pokolenia

1. Punkt wyjścia — przedsiębiorca u progu sukcesji

W marcu 2025 roku zwrócił się do nas właściciel sieci pięciu restauracji w Krakowie. Mężczyzna, 58 lat, przez 25 lat budował markę gastronomiczną rozpoznawalną w całej Małopolsce. Łączna wartość majątku — nieruchomości, wyposażenie, znaki towarowe, udziały w spółkach operacyjnych — wynosiła około 8 mln zł.

Klient zgłosił się z trzema konkretnymi problemami:

1. Sukcesja — miał troje dzieci w wieku 22–31 lat. Tylko jedno z nich było zainteresowane kontynuowaniem działalności gastronomicznej. Pozostałe dwoje miało własne kariery i oczekiwało „sprawiedliwego podziału" majątku.
2. Ochrona przed ryzykiem biznesowym — jako wspólnik i członek zarządu spółek operacyjnych, klient ponosił osobistą odpowiedzialność (art. 299 KSH). Jeden z lokali generował straty i istniało ryzyko, że zobowiązania „przejdą" na majątek osobisty.
3. Optymalizacja podatkowa — coroczne wypłaty dywidend z pięciu spółek generowały znaczne obciążenie podatkowe (19% PIT od dywidend). Klient szukał legalnego sposobu na efektywniejsze zarządzanie przepływami finansowymi.

2. Dlaczego fundacja rodzinna — analiza prawna

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 326) weszła w życie 22 maja 2023 r. Po dwóch latach funkcjonowania instytucja dojrzała — powstało już ponad 2 000 fundacji rodzinnych w Polsce, orzecznictwo się kształtuje, a interpretacje podatkowe dają coraz większą pewność.

Dla naszego klienta fundacja rodzinna była optymalnym rozwiązaniem z kilku powodów:

Ochrona majątku przed wierzycielami

Majątek wniesiony do fundacji rodzinnej staje się własnością fundacji — odrębnego podmiotu prawnego. Wierzyciele fundatora nie mogą sięgać po majątek fundacji, z wyjątkiem sytuacji, gdy wniesienie majątku nastąpiło z pokrzywdzeniem wierzycieli (skarga pauliańska — art. 527 KC). Dlatego kluczowe było, by fundację założyć w momencie, gdy fundator jest wypłacalny — a tak było w tym przypadku.

Kontrolowana sukcesja

Fundator określa w statucie, kto i na jakich zasadach otrzymuje świadczenia z fundacji. Może ustalić, że dziecko prowadzące restauracje otrzymuje większą część zysków operacyjnych, a pozostałe dzieci — regularne świadczenia pieniężne. Majątek nie ulega rozproszeniu — pozostaje w fundacji i pracuje jako całość.

Efektywność podatkowa

Fundacja rodzinna jest zwolniona z CIT od przychodów z dywidend i odsetek od pożyczek udzielonych spółkom, w których posiada udziały (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). Opodatkowanie pojawia się dopiero przy wypłacie świadczeń beneficjentom — stawka 15% CIT od fundacji. Dla beneficjentów z „grupy zerowej" (małżonek, zstępni, wstępni) — brak PIT od świadczeń.

3. Struktura fundacji — co zaprojektowaliśmy

Przygotowaliśmy kompletną strukturę prawną obejmującą:

Statut fundacji rodzinnej

Dokument liczący 47 paragrafów, sporządzony w formie aktu notarialnego. Kluczowe postanowienia:

• Cel fundacji — gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz zapewnienie ciągłości działalności gastronomicznej rodziny.
• Beneficjenci — fundator, troje dzieci, małżonka fundatora. Każdy z określonym zakresem świadczeń.
• Zarząd — fundator jako jedyny członek zarządu (z prawem powołania następcy). Po śmierci fundatora — najstarsze dziecko zainteresowane branżą.
• Rada nadzorcza — trzyosobowa, obowiązkowa przy więcej niż 25 beneficjentach (tu nieobowiązkowa, ale ustanowiona na życzenie klienta jako dodatkowy mechanizm kontroli).
• Zgromadzenie beneficjentów — z kompetencjami zatwierdzania sprawozdań i zmian statutu.

Lista mienia wnoszonego do fundacji

Plan świadczeń dla beneficjentów

4. Przebieg wdrożenia — krok po kroku