Ile kosztuje doradca restrukturyzacyjny w 2026 roku?

Ile kosztuje doradca restrukturyzacyjny? To jedno z najczęstszych pytań, które słyszę od przedsiębiorców i osób fizycznych rozważających restrukturyzację lub upadłość. Odpowiedź nie jest prosta, bo doradca restrukturyzacyjny pełni w polskim systemie prawnym wiele różnych ról — od nadzorcy układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU), przez nadzorcę sądowego i zarządcę w sanacji, aż po syndyka w upadłości. Każda z tych ról wiąże się z innym sposobem ustalania wynagrodzenia i innymi widełkami kosztów.

Krótka odpowiedź: pierwsza konsultacja w naszej kancelarii jest bezpłatna. Prowadzenie sprawy jako nadzorca układu w PZU kosztuje od 15 000 do 40 000 zł netto. Wynagrodzenie za prywatne doradztwo to 300-500 zł/h lub ryczałt ustalany indywidualnie. Wynagrodzenie nadzorcy sądowego, zarządcy i syndyka ustala sąd na podstawie przepisów ustawowych.

W tym artykule wyjaśniam dokładnie, jakie role pełni doradca restrukturyzacyjny, ile kosztuje każda z nich, jakie są podstawy prawne wynagrodzeń i na co zwrócić uwagę przy wyborze doradcy. Jako radca prawny i licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (nr lic. 1306) z 23-letnim doświadczeniem, dzielę się wiedzą z pierwszej ręki — bez ogólników i marketingowych haseł.

Jakie role pełni doradca restrukturyzacyjny i ile to kosztuje?

Doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca licencję wydaną przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. W zależności od rodzaju postępowania, doradca restrukturyzacyjny może pełnić różne funkcje procesowe. Każda z nich wiąże się z odmiennym mechanizmem ustalania wynagrodzenia i innymi widełkami kosztów.

1. Nadzorca układu w PZU — od 15 000 do 40 000 zł netto

W postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) — najpopularniejszej i najszybszej procedurze restrukturyzacyjnej — doradca restrukturyzacyjny pełni funkcję nadzorcy układu. Jest to jedyna rola, w której wynagrodzenie ustala się na podstawie umowy między dłużnikiem a doradcą, a nie na podstawie orzeczenia sądu.

W praktyce wynagrodzenie nadzorcy układu w PZU zależy od kilku czynników:

• Skala zobowiązań dłużnika — im wyższe zadłużenie i im więcej wierzycieli, tym więcej pracy dla nadzorcy. Dłużnik z 10 wierzycielami i długiem 500 000 zł zapłaci mniej niż firma z 80 wierzycielami i długiem 5 000 000 zł.
• Złożoność struktury majątkowej — firma jednoosobowa z jednym kontem bankowym to prostszy przypadek niż spółka z o.o. z nieruchomościami, leasingami i powiązanymi podmiotami.
• Zakres czynności — sam nadzór nad zbieraniem głosów to minimum. Jeśli nadzorca przygotowuje również propozycje układowe, spis wierzytelności i spis inwentarza, koszt wzrasta.
• Doświadczenie i renoma nadzorcy — doradca z setkami przeprowadzonych postępowań na koncie kosztuje więcej, ale ryzyko błędów jest nieporównanie mniejsze.

Orientacyjne widełki w 2026 roku: 15 000 - 40 000 zł netto. Dla typowej firmy z zadłużeniem 300 000 - 1 000 000 zł i 15-30 wierzycielami wynagrodzenie nadzorcy układu wynosi zwykle 18 000 - 25 000 zł netto.

2. Nadzorca sądowy — wynagrodzenie ustalane przez sąd

Nadzorca sądowy działa w przyspieszonym postępowaniu układowym oraz w postępowaniu układowym. W odróżnieniu od nadzorcy układu w PZU, nadzorcę sądowego wyznacza sąd, a nie sam dłużnik. Sąd ustala również jego wynagrodzenie.

Wynagrodzenie nadzorcy sądowego reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2016 r. w sprawie sposobu i trybu ustalania wynagrodzenia i zwrotu wydatków nadzorcy sądowego i zarządcy. Wynagrodzenie zależy od liczby wierzycieli uczestniczących w postępowaniu i sumy wierzytelności objętych spisem.

Podstawę wynagrodzenia stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw (w 2026 roku to ok. 8 500 zł brutto). Mnożnik zależy od skali postępowania i wynosi od 0,7-krotności do wielokrotności tej kwoty. W praktyce wynagrodzenie nadzorcy sądowego w przyspieszonym postępowaniu układowym kształtuje się na poziomie od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Dłużnik nie ma bezpośredniego wpływu na wysokość tego wynagrodzenia — ustala je sąd postanowieniem. Ma jednak prawo zażalenia, jeśli uzna kwotę za nieadekwatną do nakładu pracy nadzorcy.

3. Zarządca w sanacji — wynagrodzenie z masy sanacyjnej

W postępowaniu sanacyjnym doradca restrukturyzacyjny pełni funkcję zarządcy — przejmuje zarząd nad majątkiem dłużnika i prowadzi jego przedsiębiorstwo. To najbardziej inwazyjny rodzaj restrukturyzacji, ale jednocześnie daje najszersze narzędzia naprawcze, w tym możliwość odstąpienia od niekorzystnych umów i redukcji zatrudnienia.

Wynagrodzenie zarządcy jest regulowane tym samym rozporządzeniem co wynagrodzenie nadzorcy sądowego. W praktyce jest wyższe, ponieważ zakres obowiązków zarządcy jest znacznie szerszy — zarządca faktycznie prowadzi przedsiębiorstwo dłużnika. Wynagrodzenie wypłacane jest z masy sanacyjnej, co oznacza, że pokrywane jest z majątku objętego postępowaniem, a nie bezpośrednio z kieszeni dłużnika.

Orientacyjnie: wynagrodzenie zarządcy w sanacji firmy z przychodem 2-10 mln zł rocznie to od 25 000 do 80 000 zł za cały okres postępowania, które trwa zwykle 12-24 miesiące. Sąd może przyznać wynagrodzenie jednorazowo lub w ratach miesięcznych.

4. Syndyk w upadłości — wynagrodzenie na podstawie art. 162 Prawa upadłościowego

Syndyk to doradca restrukturyzacyjny wyznaczony przez sąd do prowadzenia postępowania upadłościowego. Przejmuje zarząd nad majątkiem upadłego, spieniężna go i zaspokaja wierzycieli z uzyskanych środków.

Wynagrodzenie syndyka reguluje art. 162 Prawa upadłościowego. Zgodnie z tym przepisem, wynagrodzenie syndyka ustala sąd, biorąc pod uwagę:

• wysokość funduszów masy upadłości,
• stopień zaspokojenia wierzycieli,
• nakład pracy syndyka,
• zakres czynności podjętych w postępowaniu,
• stopień trudności postępowania.

Art. 162 ust. 2 Prawa upadłościowego określa widełki wynagrodzenia syndyka: od jednej czwartej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw do jego dwustukrotności. W praktyce dla typowej upadłości osoby fizycznej (upadłość konsumencka) wynagrodzenie syndyka wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Dla upadłości firmy — odpowiednio więcej, w zależności od wartości masy upadłości i złożoności likwidacji.

Kluczowe: wynagrodzenie syndyka pokrywane jest z masy upadłości (tj. z majątku upadłego), a nie z dodatkowych środków. Upadły nie płaci syndykowi bezpośrednio — koszty pokrywane są ze spieniężenia majątku.

5. Konsultant/doradca prywatny — stawka godzinowa 300-500 zł/h lub ryczałt

Doradca restrukturyzacyjny może działać również jako prywatny konsultant — bez formalnego wyznaczenia do pełnienia funkcji procesowej. W takiej roli pomaga przedsiębiorcy ocenić sytuację finansową, wybrać optymalną procedurę, przygotować dokumentację lub negocjować z wierzycielami jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania.

Wynagrodzenie za prywatne doradztwo ustalane jest swobodnie między stronami. Najczęstsze modele rozliczeń:

• Stawka godzinowa — od 300 do 500 zł netto za godzinę pracy, w zależności od doświadczenia doradcy i regionu. W Warszawie stawki są wyższe niż w mniejszych miastach.
• Ryczałt za projekt — np. przygotowanie analizy restrukturyzacyjnej: od 3 000 do 8 000 zł netto. Sporządzenie wniosku o otwarcie postępowania: od 5 000 do 15 000 zł netto.
• Success fee — wynagrodzenie uzależnione od wyniku, np. procent od kwoty zredukowanego zadłużenia. Stosowane rzadziej, ale w niektórych przypadkach korzystne dla klienta.

Tabela kosztów doradcy restrukturyzacyjnego w 2026

Poniższa tabela podsumowuje orientacyjne koszty doradcy restrukturyzacyjnego w zależności od pełnionej roli. Pamiętaj, że są to widełki — konkretna kwota zależy od okoliczności sprawy.

Czy wynagrodzenie doradcy restrukturyzacyjnego jest regulowane ustawowo?

Tak — ale w różnym stopniu, w zależności od roli. Polskie prawo przewiduje trzy główne źródła regulacji wynagrodzeń doradców restrukturyzacyjnych:

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia nadzorcy i zarządcy

Rozporządzenie z dnia 6 października 2016 r. reguluje wynagrodzenie nadzorcy sądowego w przyspieszonym postępowaniu układowym i postępowaniu układowym oraz zarządcy w postępowaniu sanacyjnym. Określa algorytm obliczania wynagrodzenia oparty na liczbie wierzycieli, sumie wierzytelności i czasie trwania postępowania.

Kluczowe zasady z rozporządzenia:

• Wynagrodzenie jest ustalane jako wielokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
• Mnożnik zależy od skali postępowania — liczby wierzycieli i sumy wierzytelności.
• Sąd może zwiększyć lub zmniejszyć wynagrodzenie o 25% w zależności od stopnia trudności i nakładu pracy.
• Nadzorca/zarządca ma prawo do zwrotu uzasadnionych wydatków (koszty korespondencji, przejazdy, opinie biegłych).

Art. 162-166 Prawa upadłościowego — wynagrodzenie syndyka

Wynagrodzenie syndyka regulują art. 162-166 Prawa upadłościowego. Przepisy te określają:

• Art. 162 ust. 2 — widełki wynagrodzenia: od jednej czwartej do dwustukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Dolna granica zabezpiecza syndyka przed pracą "za darmo" w drobnych sprawach. Górna granica chroni masę upadłości przed nadmiernym obciążeniem.
• Art. 162 ust. 3 — kryteria ustalania wynagrodzenia: wysokość funduszów masy upadłości, stopień zaspokojenia wierzycieli, nakład pracy, zakres podjętych czynności i stopień trudności postępowania.
• Art. 163 — możliwość przyznania zaliczki na wynagrodzenie w toku postępowania, jeśli trwa ono dłużej niż 6 miesięcy.
• Art. 164 — wynagrodzenie syndyka jest kosztem postępowania upadłościowego i ma pierwszeństwo zaspokojenia przed wierzytelnościami.

Wynagrodzenie nadzorcy układu w PZU — swoboda umowna z kontrolą sądową

Wynagrodzenie nadzorcy układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) nie jest bezpośrednio regulowane rozporządzeniem. Ustala je umowa między dłużnikiem a doradcą restrukturyzacyjnym (art. 35 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego). Sąd kontroluje tę kwotę przy zatwierdzeniu układu — może ją obniżyć, jeśli uzna za nieadekwatną.

Ta konstrukcja prawna daje dłużnikowi większą elastyczność w negocjowaniu warunków, ale jednocześnie wymaga ostrożności. Zbyt niska oferta może oznaczać doradcę bez doświadczenia, zbyt wysoka — przepłacanie. Dlatego warto porównać oferty kilku kancelarii i zwrócić uwagę na stosunek ceny do doświadczenia.

Z mojego doświadczenia: wynagrodzenie nadzorcy układu powinno stanowić nie więcej niż 3-5% sumy wierzytelności objętych spisem. Jeśli doradca żąda więcej, poproś o szczegółowe uzasadnienie.

Doradca restrukturyzacyjny a radca prawny — czy potrzebuję obu?

To pytanie słyszę niezwykle często. Przedsiębiorcy zakładają, że restrukturyzacja wymaga zaangażowania dwóch odrębnych specjalistów: doradcy restrukturyzacyjnego (do pełnienia funkcji nadzorcy lub zarządcy) i radcy prawnego (do obsługi prawnej, przygotowania dokumentacji, reprezentacji przed sądem). W wielu przypadkach tak faktycznie jest — i to podwaja koszty.

Ale nie musi tak być.

Podwójna kwalifikacja = oszczędność i spójność

Jako radca prawny i jednocześnie licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (licencja nr 1306), łączę obie kompetencje w jednej osobie. Co to oznacza w praktyce?

• Jeden specjalista zamiast dwóch — nie musisz płacić oddzielnie doradcy restrukturyzacyjnemu za nadzór nad postępowaniem i oddzielnie radcy prawnemu za obsługę prawną. Cały proces prowadzi jedna osoba z pełnym obrazem sytuacji.
• Brak problemów komunikacyjnych — gdy sprawę prowadzą dwa odrębne podmioty (kancelaria prawna + doradca restrukturyzacyjny), nierzadko dochodzi do rozbieżności w strategii, opóźnień w wymianie informacji i nieporozumień. Przy jednym specjaliście ten problem nie istnieje.
• Pełna reprezentacja sądowa — radca prawny może reprezentować dłużnika przed sądem, składać pisma procesowe i występować na rozprawach. Doradca restrukturyzacyjny bez uprawnień radcowskich tego nie może — musi angażować odrębnego pełnomocnika.
• Kompleksowa obsługa od analizy do wykonania układu — od pierwszej rozmowy, przez sporządzenie propozycji układowych, nadzór nad głosowaniem, reprezentację na posiedzeniu sądowym, aż po monitorowanie wykonania układu. Jeden zespół, jedna odpowiedzialność.

W moim 23-letnim doświadczeniu wielokrotnie widziałem sytuacje, w których angażowanie dwóch odrębnych podmiotów prowadziło do niepotrzebnych kosztów i opóźnień. Przedsiębiorca płacił doradcy restrukturyzacyjnemu 20 000 zł za nadzór, a radcy prawnemu kolejne 15 000 zł za obsługę prawną — łącznie 35 000 zł. Tę samą pracę mogłem wykonać za 20 000-25 000 zł, bo nie musiałem "dublować" analizy dokumentów i koordynować pracy z innym podmiotem.

Czy pierwsza konsultacja z doradcą restrukturyzacyjnym jest bezpłatna?

W kancelarii Szałański i Partnerzy — tak. Pierwsza konsultacja jest całkowicie bezpłatna i niezobowiązująca. Obejmuje:

• Analizę sytuacji finansowej — na podstawie informacji przekazanych telefonicznie, mailowo lub podczas spotkania online oceniamy skalę problemu: wysokość zadłużenia, liczbę wierzycieli, rodzaj zobowiązań, sytuację majątkową.
• Ocenę dostępnych opcji prawnych — na tej podstawie rekomendujemy optymalną procedurę: PZU, przyspieszone postępowanie układowe, sanacja, upadłość firmy lub upadłość konsumencka. Wyjaśniamy różnice, zalety i ryzyka każdej ścieżki.
• Wstępny kosztorys — przedstawiamy orientacyjne koszty rekomendowanej procedury, w tym wynagrodzenie kancelarii, opłaty sądowe i inne wydatki. Bez niespodzianek — wiesz z góry, ile to będzie kosztować.
• Plan działania — jeśli decydujesz się na współpracę, przedstawiamy harmonogram kolejnych kroków: jakie dokumenty przygotować, jakie terminy zachować, czego się spodziewać na każdym etapie.

Dlaczego oferujemy bezpłatną konsultację? Bo wiemy, że bariera kosztowa jest głównym powodem, dla którego przedsiębiorcy odkładają decyzję o restrukturyzacji. A każdy miesiąc zwłoki pogarsza sytuację. Bezpłatna rozmowa usuwa tę barierę — pozwala podjąć świadomą decyzję na podstawie rzetelnych informacji, a nie domysłów.

Możesz też skorzystać z naszego Rentgena Finansowego — bezpłatnego narzędzia online, które w kilka minut oceni Twoją sytuację finansową i wskaże rekomendowaną ścieżkę działania. To dobry punkt wyjścia przed rozmową telefoniczną.

Z mojego doświadczenia: ponad 70% przedsiębiorców, którzy skorzystali z bezpłatnej konsultacji, przyznaje, że sytuacja okazała się mniej skomplikowana i mniej kosztowna niż zakładali. Strach przed nieznanym kosztuje więcej niż sama procedura.

Jak wybrać doradcę restrukturyzacyjnego? Na co zwrócić uwagę?

Wybór doradcy restrukturyzacyjnego to jedna z najważniejszych decyzji, jakie podejmiesz w sytuacji kryzysowej. Zły wybór może kosztować nie tylko pieniądze, ale też czas — a w restrukturyzacji czas jest kluczowy. Oto kryteria, na które warto zwrócić uwagę:

1. Licencja doradcy restrukturyzacyjnego

To absolutne minimum. Doradca restrukturyzacyjny musi posiadać aktualną licencję wydaną przez Ministra Sprawiedliwości. Numer licencji możesz zweryfikować w publicznym rejestrze na stronie gov.pl.

Jeśli ktoś oferuje "pomoc w restrukturyzacji" bez licencji — nie może pełnić funkcji nadzorcy ani zarządcy w postępowaniu. Może jedynie doradzać, co oznacza, że i tak będziesz musiał znaleźć licencjonowanego doradcę.

Moja licencja doradcy restrukturyzacyjnego ma numer 1306. Możesz ją zweryfikować w rejestrze MS w każdej chwili.

2. Doświadczenie — ile postępowań prowadził?

Licencja to warunek konieczny, ale niewystarczający. Równie ważne jest praktyczne doświadczenie. Zapytaj potencjalnego doradcę:

• Ile postępowań restrukturyzacyjnych prowadził jako nadzorca/zarządca?
• W ilu z nich układ został zatwierdzony i wykonany?
• Czy prowadził sprawy w Twojej branży?
• Ile lat zajmuje się restrukturyzacją?

Doradca z doświadczeniem w kilkudziesięciu postępowaniach to zupełnie inna jakość niż doradca po pierwszej sprawie. W restrukturyzacji liczy się nie tylko znajomość przepisów, ale przede wszystkim praktyczna umiejętność negocjowania z wierzycielami, zarządzania kryzysami w toku postępowania i przewidywania ruchów sądu.

3. Podwójna kwalifikacja — radca prawny + doradca restrukturyzacyjny

Jak opisałem wyżej, doradca z uprawnieniami radcy prawnego (lub adwokata) to znacząca oszczędność. Może samodzielnie reprezentować Cię przed sądem, przygotowywać pisma procesowe i prowadzić negocjacje prawne — bez angażowania dodatkowego pełnomocnika.

4. Transparentność kosztów

Dobry doradca restrukturyzacyjny na pierwszym spotkaniu powinien:

• Przedstawić jasny kosztorys — ile wyniesie jego wynagrodzenie, jakie są opłaty sądowe, jakie mogą być dodatkowe koszty.
• Wyjaśnić, co jest w cenie, a co nie — czy wynagrodzenie obejmuje przygotowanie dokumentacji, reprezentację sądową, kontakt z wierzycielami.
• Określić warunki płatności — czy możliwe są raty, czy wymagana jest zaliczka, jaki jest harmonogram płatności.
• Wskazać ryzyka kosztowe — co może spowodować wzrost kosztów (np. zaskarżenie układu przez wierzyciela, konieczność powołania biegłego).

Jeśli doradca unika rozmowy o kosztach, nie potrafi podać orientacyjnej wyceny lub mówi "to zależy" bez dalszych wyjaśnień — szukaj dalej.

5. Dostępność i komunikacja

Restrukturyzacja to proces, który wymaga stałego kontaktu między dłużnikiem a doradcą. Warto zapytać:

• Jak szybko doradca odpowiada na telefony i maile?
• Czy prowadzi sprawę osobiście, czy deleguje do pracowników?
• Czy jest dostępny w sytuacjach awaryjnych (np. zajęcie konta przez komornika)?
• Czy ma biuro w Twoim regionie, czy wymaga dojazdów?

W kancelarii Szałański i Partnerzy działamy z dwóch biur — w Warszawie (ul. Piękna 24/26A) i Białymstoku (ul. Pułaskiego 33) — ale obsługujemy klientów z całej Polski, również zdalnie. Preferujemy bezpośredni kontakt telefoniczny i wideokonferencje, a nie wymianę formalnych pism.

6. Referencje i opinie

Poproś o kontakt do poprzednich klientów lub sprawdź opinie w internecie. Zwróć uwagę na:

• Czy klienci chwalą komunikację i dostępność doradcy?
• Czy postępowania zakończyły się zatwierdzeniem układu?
• Czy koszty okazały się zgodne z wstępnym kosztorysem?
• Czy klienci poleciliby tego doradcę innym?

Najczęściej zadawane pytania