To pytanie słyszę na końcu niemal każdej rozmowy z klientem, który zdecydował się na restrukturyzację firmy. Sprawa jest zamknięta, układ wykonany, rachunki uregulowane — i pojawia się ten moment, kiedy przedsiębiorca chce zaciągnąć nowy kredyt inwestycyjny, leasing, hipotekę.
I wtedy okazuje się, że świat po drugiej stronie tych kilku lat nie jest tak czysty, jak się spodziewał. BIK, KRZ, Bankowy Rejestr — każda z tych baz ma własny zegar i własne zasady. W tym artykule tłumaczę, co do kiedy znika, co można przyspieszyć, a czego nie można — i jak w praktyce wygląda droga do czystej karty dla przedsiębiorcy po udanej restrukturyzacji.
Sześć baz danych — i sześć różnych zegarów
Klienci często myślą, że ich kłopoty finansowe były widoczne w jednej bazie i po restrukturyzacji po prostu znikną. Prawda jest inna: informacje o zadłużeniu, postępowaniu i historii spłat mogły trafić równocześnie do sześciu różnych zbiorów danych — i każdy z nich ma osobne zasady przechowywania.
1. BIK — Biuro Informacji Kredytowej
(art. 105 i 105a Prawa bankowego)
BIK gromadzi informacje przekazywane przez banki, SKOK-i i firmy pożyczkowe. Jeśli miałeś kredyt, który był opóźniony o więcej niż 60 dni — BIK przechowuje te informacje bez Twojej zgody przez 5 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania (art. 105a ust. 3 i 5 Prawa bankowego). Ważne: termin liczy się od wygaśnięcia każdego zobowiązania z osobna.
⚠️ Praktyczna konsekwencja
Jeśli układ trwał 5 lat, a wierzytelności wobec banków wygasały stopniowo — BIK czyści się latami, nie jednego dnia. Przy klasycznym 5-letnim układzie ostatnia wierzytelność bankowa wygaśnie w roku 5, a 5-letni zegar BIK dobiegnie końca w roku 10 od otwarcia postępowania.
Z praktyki: Zwrócił się do mnie przedsiębiorca z branży budowlanej — układ wykonany, z banków spłacone, spokój. A tu pozytywna decyzja kredytowa odmówiona. Sprawdziliśmy BIK: trzy wierzytelności wobec banków wygasły rok wcześniej niż pozostałe — i ten ostatni zegar jeszcze tykał. Żaden z tych banków nie usunął danych wcześniej. Musieliśmy czekać kolejny rok.
2. KRZ — Krajowy Rejestr Zadłużonych
(ustawa z 6.12.2018 r., art. 11)
KRZ to jedyny w Polsce jawny i bezpłatny rejestr postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych — prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Każdy — bank, kontrahent, przyszły pracodawca — może sprawdzić NIP lub PESEL bez logowania, bez zapłaty.
🔑 Kluczowy fakt
Dane w KRZ nie znikają po zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Jeśli układ został zatwierdzony i WYKONANY — dane przestają być ujawniane po upływie 3 lat od uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu wykonania układu (art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o KRZ). To nie 10 lat — to 3 lata od wykonania!
Jeśli natomiast układ został uchylony lub wygasł z mocy prawa — zegar wynosi 10 lat.
| Zdarzenie w KRZ | Kiedy dane przestają być widoczne |
|---|---|
| Układ zatwierdzony i WYKONANY | 3 lata od postanowienia sądu o stwierdzeniu wykonania układu |
| Układ uchylony lub wygasł z mocy prawa | 10 lat od uchylenia / wygaśnięcia |
| Brak zatwierdzenia układu (odmowa, umorzenie) | 10 lat od prawomocnego zakończenia / umorzenia postępowania |
| Upadłość z planem spłaty — plan WYKONANY | 3 lata od postanowienia o stwierdzeniu wykonania planu spłaty |
| Upadłość — plan uchylony | 10 lat od uchylenia planu spłaty |
3. Bankowy Rejestr ZBP
Rejestr prowadzony przez Związek Banków Polskich zawiera wyłącznie negatywne informacje o klientach banków. Po spłacie lub wygaśnięciu zobowiązania bank może przechowywać dane przez maksymalnie 5 lat (art. 105a Prawa bankowego). Rejestr jest dostępny dla banków i doradców kredytowych — nie jest publicznie jawny. Bank może usunąć dane wcześniej, jeśli zdecyduje się na to indywidualnie — warto to wynegocjować.
4, 5, 6. BIG-i: BIG InfoMonitor, KRD, ERIF
Biura Informacji Gospodarczej działają na podstawie ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych. Są to prywatne, komercyjne bazy danych. Po pełnej spłacie zobowiązania wierzyciel ma 14 dni na usunięcie wpisu.
✅ Dobra wiadomość
BIG-i są najszybszym do wyczyszczenia rejestrem. Po wykonaniu układu i wygaśnięciu każdej wierzytelności — niezwłocznie wysyłaj pisemne wezwanie do każdego wierzyciela o usunięcie lub aktualizację wpisu. Masz na to prawo. Wierzyciel ma 14 dni. Jeśli nie reaguje — możesz złożyć skargę do odpowiedniego BIG lub do Prezesa UODO.
Co dzieje się wewnątrz banku — rezerwy, cure period i kiedy stajesz się normalnym klientem?
To aspekt, o którym żaden poradnik w internecie nie wspomina — a jest kluczowy dla odpowiedzi na pytanie, kiedy dostaniesz kredyt u wierzyciela układowego. Chodzi o to, jak bank klasyfikuje Twój kredyt objęty układem według regulacji EBA i MSSF 9.
NPL, forborne, performing — trzy statusy kredytu restrukturyzowanego
Zanim układ został zatwierdzony, Twój kredyt był zaklasyfikowany jako NPL (Non-Performing Loan) — ekspozycja nieobsługiwana. Bank tworzył na nią wysokie rezerwy. Po zawarciu układu kredyt staje się FBE — Forborne (ekspozycja restrukturyzowana). Dopiero gdy zaczniesz regularnie spłacać raty układowe, bank może zacząć reklasyfikację.
| Etap | Status kredytu | Rezerwy | Dostęp do nowych kredytów |
|---|---|---|---|
| Przed restrukturyzacją | NPL — nieobsługiwany | Koszyk 3 — pełne | Brak |
| Układ zatwierdzony — pierwsze raty | Forborne NPE | Koszyk 3 — wciąż wysokie | Praktycznie brak |
| 12 miesięcy regularnych spłat | Forborne performing | Koszyk 2 — zredukowane | Możliwe — z ograniczeniami |
| Kolejne 24 miesiące regularności | Forborne performing (wciąż oznaczony) | Niskie | Realne, ale utrudnione |
| ~36 miesięcy od układu | Normalny klient | Standardowe (Koszyk 1) | Pełna dostępność |
📋 Wytyczne EBA (European Banking Authority)
Zgodnie z rozp. wykonawczym KE nr 680/2014 i wytycznymi EBA — ekspozycja restrukturyzowana może zostać reklasyfikowana z NPE do performing forborne po 12 miesiącach regularnych spłat. Następnie konieczny jest 24-miesięczny okres próbny (probation period). Łącznie: ok. 36 miesięcy od zawarcia układu — i dopiero wtedy bank traktuje Cię jak normalnego klienta.
Z praktyki: Jeden z moich klientów z branży logistycznej zapytał bank — ten sam, który był w układzie — o finansowanie zakupu nowego taboru po dwóch latach regularnych spłat. Odpowiedź odmowna: kredyt wciąż zaklasyfikowany jako forborne, komitet kredytowy nie akceptuje. Rok później, po pełnych trzech latach terminowych spłat — decyzja pozytywna. Bank zmienił klasyfikację. To nie są kaprysy — to są regulacje EBA, które na to pozwalają dopiero po 36 miesiącach.
Pełna oś czasu — od dnia otwarcia restrukturyzacji do czystej karty
Zebrałem poniżej realistyczną oś czasu dla typowego postępowania o zatwierdzenie układu (PZU) z 5-letnim układem. To jest ten harmonogram, który pokazuję klientom na początku współpracy.
| Rok | Zdarzenie | Status w rejestrach |
|---|---|---|
| Rok 0 | Obwieszczenie w KRZ, zawieszenie egzekucji | KRZ — wpis. BIK — wierzytelności aktywne. BIG-i — wierzytelności aktywne |
| Rok 0–1 | Głosowanie wierzycieli, zatwierdzenie układu | KRZ — postępowanie widoczne. Zegar KRZ START |
| Rok 1–5 | Wykonywanie układu — raty układowe | KRZ — dane widoczne. BIK — wierzytelności aktywne. Po 12 mies.: forborne performing |
| Rok ~4 | ~36 miesięcy regularnych spłat | Bank usuwa status forborne — klient staje się normalnym klientem |
| Rok 5 | Wykonanie układu — postanowienie sądu | KRZ: ZEGAR 3-LETNI START. Wierzytelności BIK wygasają — ZEGAR 5-LETNI START |
| Rok 5–10 | Budowanie historii kredytowej | KRZ widoczny do roku 8. BIK negatywy widoczne do roku 10 |
| Rok 8 | 3 lata po wykonaniu układu | KRZ — ZNIKA. Czysta karta w rejestrze sądowym |
| Rok 10 | 5 lat od wygaśnięcia ostatniej wierzytelności BIK | BIK — negatywy ZNIKAJĄ. Pełna czysta karta we wszystkich rejestrach |
📌 Wniosek
Realistyczny horyzont pełnej czystej karty we wszystkich bazach — dla typowego 5-letniego układu — to ok. 10 lat od otwarcia postępowania. Ale to nie znaczy, że przez cały ten czas nie możesz wziąć kredytu. Bank-wierzyciel może finansować Cię już po 3 latach regularnych spłat. Nowe banki — po wykonaniu układu i kilku latach odbudowy historii.
Zamów bezpłatną konsultację
Porozmawiaj z najlepszym praktykiem od restrukturyzacji i upadłości.
Bezpłatna konsultacja — odpowiadamy do 24 godzin w dni robocze
Kiedy można wziąć kredyt — 3 różne scenariusze?
Scenariusz 1: Kredyt od banku będącego wierzycielem w układzie
Najszybsza ścieżka. Bank, który był wierzycielem układowym, zna firmę, zna historię i widzi, że spłata idzie terminowo. Po 12 miesiącach regularnych spłat możliwa jest wstępna rozmowa o finansowaniu — np. limit obrotowy, leasing, środki obrotowe.
Realny termin: najwcześniej po 12–18 miesiącach regularnych spłat układu. Pełna normalizacja — ok. 3 lat od zawarcia układu.
Scenariusz 2: Kredyt od nowego banku (nie będącego w układzie)
Nowy bank sprawdza wszystkie rejestry. Dopóki KRZ pokazuje postępowanie restrukturyzacyjne — decyzja kredytowa jest praktycznie wykluczona w standardowej procedurze.
Realny termin: po wykonaniu układu i zniknięciu z KRZ (rok 8 od otwarcia postępowania). Kredyt hipoteczny — po pełnym wyczyszczeniu wszystkich baz (rok 10+).
Scenariusz 3: Leasing i finansowanie alternatywne w trakcie układu
Często pomijany fakt: w trakcie wykonywania układu — jeśli firma generuje przychody i ma zdolność operacyjną — możliwy jest leasing od firm, które nie korzystają z BIK jako jedynego kryterium. Niektórzy leasingodawcy opierają decyzje na cash flow firmy i wartości przedmiotu leasingu.
Z praktyki: Firma transportowa w układzie — 2 rok spłaty. Potrzebuje 3 nowych ciężarówek, żeby obsłużyć rosnące kontrakty. Bank odmawia — kredyt wciąż jako forborne. Weszliśmy z leasingiem od niezależnej spółki leasingowej — ocena na podstawie kontraktów i cash flow, nie BIK. Firma dostała finansowanie, rozwinęła flotę, kontrakt zrealizowany, raty układowe płacone terminowo. Rok później bank sam zaproponował linię kredytową.
Co można zrobić, żeby przyspieszyć powrót do czystości?
1. Aktywne usunięcie danych z BIG-ów po wykonaniu układu
Po zatwierdzeniu wykonania układu przez sąd — niezwłocznie wysyłaj do każdego wierzyciela objętego układem pisemne wezwanie do usunięcia lub aktualizacji wpisów w BIG InfoMonitor, KRD, ERIF. Wierzyciel ma 14 dni. Jeśli nie reaguje — złóż skargę do Prezesa UODO.
2. Wnioskowanie do banków o wcześniejsze usunięcie danych z BIK i BR ZBP
Art. 105a ust. 5 PrBank mówi, że dane można przetwarzać przez najdłużej 5 lat — ale bank może usunąć je wcześniej. Warto wystąpić z pisemnym wnioskiem do banku-wierzyciela po upływie min. 2–3 lat od wygaśnięcia wierzytelności. Argumenty: terminowe wykonanie układu, brak opóźnień, celowe odbudowanie historii.
3. Aktywne budowanie pozytywnej historii kredytowej
Paradoks BIK: pozytywna historia jest ważniejsza niż czysta historia. Przedsiębiorcy po restrukturyzacji często boją się BIK — nie zaciągają żadnych nowych zobowiązań. Tymczasem mała karta kredytowa, mały kredyt obrotowy, leasing — regularnie spłacane — budują pozytywny scoring.
📋 Sprawdzony protokół odbudowy (z praktyki kancelarii)
Po wykonaniu układu: karta kredytowa z limitem 2–5 tys. zł (używana i spłacana w całości co miesiąc) → mały kredyt gotówkowy → po roku leasing obrotowy. Scoring BIK wzrasta w ciągu 12–18 miesięcy do poziomów umożliwiających ubieganie się o poważniejsze finansowanie.
4. Audyt stanu we wszystkich 6 bazach
Przed złożeniem wniosku o kredyt hipoteczny, leasing maszynowy lub duży kredyt obrotowy — przeprowadź audyt stanu we wszystkich 6 bazach. Pełny obraz zajmuje ok. 2 tygodnie i kosztuje ok. 150–200 zł. To najlepsza inwestycja przed jakimkolwiek wnioskiem kredytowym.
Zaskakujący fakt: upadłość może być korzystniejsza dla KRZ niż restrukturyzacja
To jeden z najmniej znanych i najważniejszych faktów dla planowania ścieżki wyjścia z kryzysu finansowego. Z punktu widzenia KRZ — upadłość z prawomocnym planem spłaty i jego wykonaniem daje takie samo 3-letnie okno zniknięcia z rejestru jak restrukturyzacja z wykonanym układem.
| Kryterium | Restrukturyzacja z układem | Upadłość z planem spłaty |
|---|---|---|
| Zniknięcie z KRZ (gdy wykonane) | 3 lata od wykonania układu | 3 lata od wykonania planu spłaty |
| Czas trwania postępowania | Zatwierdzenie: kilka mies. Wykonanie: wg układu (3–7 lat) | Plan spłaty: max 7 lat |
| Wpływ na prowadzenie firmy | Firma działa, możliwy dalszy rozwój | Likwidacja — firma kończy działalność |
| BIK (wierzytelności bankowe) | 5 lat od wygaśnięcia | 5 lat od wygaśnięcia |
| Finansowanie w trakcie | Tak — po 12+ mies. | Bardzo ograniczone |
Wniosek: upadłość nie jest lepsza od restrukturyzacji — jest lepszym rozwiązaniem jedynie w konkretnych scenariuszach. Dla przedsiębiorcy, który i tak zamknie firmę, a chce jak najszybciej zacząć nową działalność — upadłość z krótkim planem spłaty może być szybszą drogą do czystej karty.
Planujesz wyjście z restrukturyzacji i chcesz wiedzieć, kiedy odzyskasz zdolność kredytową?
Pomogę Ci zaplanować strategię odbudowy — od audytu rejestrów po negocjacje z bankami o wcześniejsze usunięcie danych.
Potrzebujesz pomocy?
Bezpłatna wstępna konsultacja — omówimy Twoją sytuację i przedstawimy możliwe rozwiązania
📞 573 580 873📚 Czytaj również
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Podstawy prawne: art. 105 i 105a ustawy Prawo bankowe, art. 11 ustawy z 6.12.2018 r. o KRZ, ustawa z 9.04.2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych, rozp. KE nr 680/2014, wytyczne EBA dotyczące NPL/FBE.