Krótka odpowiedź: wybór drogi oddłużania zależy od tego, kim jesteś i komu jesteś winien. Osoba prywatna, która nie da rady spłacić długów, sięga po upadłość konsumencką; w Białymstoku sprawy upadłościowe prowadzi Sekcja Upadłościowa i Restrukturyzacyjna VIII Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego przy ul. Mickiewicza 103. Przedsiębiorca, którego firma wciąż działa, częściej wybiera restrukturyzację. A gdy problemem są głównie zaległości w ZUS albo w urzędzie skarbowym, czasem wystarczy rozłożenie ich na raty, bez sądu.
Od czego zależy, którą drogą się oddłużyć?
Słowo „oddłużanie” obejmuje kilka bardzo różnych rozwiązań. Każde ma inne warunki, koszty i skutki dla majątku. Zanim wybierzesz, odpowiedz sobie na dwa pytania: czy prowadzisz działalność gospodarczą i czy masz z czego spłacać choćby część długów.
| Twoja sytuacja | Najczęściej rozważana droga | Gdzie w Białymstoku |
|---|---|---|
| Osoba prywatna, długi przerosły możliwości spłaty | Upadłość konsumencka | Sąd Rejonowy w Białymstoku, ul. Mickiewicza 103, Sekcja Upadłościowa i Restrukturyzacyjna VIII Wydziału Gospodarczego (pok. C 204, II piętro) |
| Przedsiębiorca, firma działa i zarabia, ale nie nadąża ze spłatami | Restrukturyzacja, najczęściej postępowanie o zatwierdzenie układu | Ten sam sąd; większość pracy toczy się poza salą sądową, z nadzorcą układu |
| Zaległości w składkach ZUS | Odroczenie albo układ ratalny z ZUS | Oddział ZUS w Białymstoku, ul. Młynowa 29 |
| Zaległości podatkowe | Odroczenie, raty albo umorzenie w urzędzie skarbowym | Pierwszy US (ul. Świętojańska 13) lub Drugi US (ul. Plażowa 17), zależnie od adresu |
| Kredyt lub pożyczka w banku | Negocjacje i ugoda z bankiem | Oddział lub dział windykacji banku |
W praktyce te drogi często się łączą. Ktoś negocjuje z bankiem, a równolegle składa w ZUS wniosek o raty. Ważne, żeby nie podejmować kroków, które zamkną inne możliwości, na przykład nie sprzedawać majątku tuż przed upadłością.
Upadłość konsumencka w Białymstoku: który sąd i ile to kosztuje?
Sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd upadłościowy, czyli sąd rejonowy, sąd gospodarczy (art. 18 Prawa upadłościowego). O tym, który to sąd, decyduje główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika (art. 19 ust. 1). U osoby, która nie prowadzi firmy, ustawa przyjmuje domniemanie, że jest nim miejsce zwykłego pobytu (art. 19 ust. 1c). Jeśli więc mieszkasz w Białymstoku, sprawa co do zasady trafi do Sądu Rejonowego w Białymstoku, a w nim do Sekcji Upadłościowej i Restrukturyzacyjnej VIII Wydziału Gospodarczego.
Opłata od wniosku o upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności to opłata podstawowa (art. 76a pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), która wynosi 30 zł (art. 14 ust. 3 tej ustawy). Jak złożyć wniosek, opisałem w artykule wniosek o upadłość konsumencką przez KRZ. Jeśli nie stać Cię na prawnika, przeczytaj też jak uzyskać pełnomocnika z urzędu w Białymstoku.
Jak długo trwa spłata?
Po likwidacji majątku sąd ustala plan spłaty wierzycieli. Zwykle trwa on nie dłużej niż 36 miesięcy. Gdyby sąd uznał, że do niewypłacalności doprowadziłeś umyślnie albo przez rażące niedbalstwo, plan potrwa od 36 do 84 miesięcy. Ustawa nagradza też tych, którzy spłacą dużo: przy spłacie co najmniej 70% zobowiązań objętych planem może on trwać najwyżej rok, a przy co najmniej 50% najwyżej dwa lata (art. 49115 ust. 1 pkt 4 oraz ust. od 1a do 1c Prawa upadłościowego). W wyjątkowych sytuacjach sąd umarza długi bez planu spłaty (art. 49116), o czym piszę w artykule Oddłużenie bez planu spłaty.
Więcej o samej procedurze na miejscu znajdziesz na stronie upadłość konsumencka w Białymstoku.
Nie wiesz, jak nowe przepisy wpływają na Twoją firmę?
Bezpłatna konsultacja z mec. Szałańskim. Sprawdzimy najlepszą ścieżkę dla Twojej sytuacji.
Prowadzisz firmę w Białymstoku? Najpierw sprawdź restrukturyzację
Upadłość kończy się sprzedażą majątku. Restrukturyzacja ma pozwolić firmie przetrwać: dogadujesz się z wierzycielami w układzie, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu po obwieszczeniu w Krajowym Rejestrze Zadłużonych egzekucje zostają zawieszone. Dotyczy to także jednoosobowej działalności. Jak to wygląda krok po kroku i ile kosztuje, opisałem w artykule Restrukturyzacja JDG 2026. Lokalne informacje znajdziesz na stronach restrukturyzacja firmy w Białymstoku i doradca restrukturyzacyjny w Białymstoku.
Raty w ZUS i w urzędzie skarbowym, czyli oddłużanie bez sądu
ZUS: odroczenie i układ ratalny
Ze względów gospodarczych lub z innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie ZUS może na Twój wniosek odroczyć termin płatności składek albo rozłożyć je na raty. Bierze przy tym pod uwagę Twoje możliwości płatnicze i stan finansów ubezpieczeń społecznych (art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Takie ulgi przyznaje się w formie umowy (art. 29 ust. 1a). Od składek rozłożonych na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę od dnia następującego po wpływie wniosku (art. 29 ust. 2). Uwaga: jeśli nie zapłacisz raty w terminie, cała pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna (art. 29 ust. 3).
W Białymstoku sprawy załatwisz w Oddziale ZUS przy ul. Młynowej 29. Wniosek można też złożyć elektronicznie, o czym piszę w artykule Jak rozłożyć zaległości w ZUS na raty.
Urząd skarbowy: odroczenie, raty, umorzenie
Organ podatkowy może na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, odroczyć termin płatności, rozłożyć zaległość na raty albo umorzyć ją w całości lub w części (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej). U przedsiębiorców dochodzą jeszcze przepisy o pomocy publicznej (art. 67b). W Białymstoku działają m.in. Pierwszy Urząd Skarbowy (ul. Świętojańska 13) i Drugi Urząd Skarbowy (ul. Plażowa 17). Który jest Twój, zależy od adresu; sprawdzisz to w wyszukiwarce urzędów na stronie Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku.
Gdy zaległości w ZUS i US są duże albo jest ich kilka naraz, pomagamy przygotować wnioski: raty w ZUS i urzędzie skarbowym.
A co z kredytem w banku?
Z bankiem najczęściej zostają negocjacje: wydłużenie okresu spłaty, karencja, ugoda. Bank chętniej rozmawia, gdy widzi realny plan, a nie samą prośbę o czas. Jeśli negocjacje nie wychodzą, a długów jest więcej, wracamy do pytania z początku: upadłość konsumencka czy restrukturyzacja.
Oddłużanie to plan na kilka ruchów do przodu
Każdy wierzyciel gra po swojemu. ZUS i urząd skarbowy mają procedury i terminy, bank pilnuje swoich zabezpieczeń, a komornik działa, dopóki nic go nie zatrzyma. Dobra strategia ustawia kolejność: co złożyć najpierw, czego nie robić przed wnioskiem i który wierzyciel może zablokować inne rozwiązania.
Jestem radcą prawnym i doradcą restrukturyzacyjnym (licencja nr 1306). Zanim zająłem się restrukturyzacjami, pracowałem w bankowości: w ING Banku, Banku Zachodnim (BZ WBK) i w Citibanku. Biuro w Białymstoku mamy przy ul. Pułaskiego 33. Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji, umów bezpłatną konsultację albo zadzwoń: 573 580 873.
Poprzedni artykuł z serii: Upadłość konsumencka obojga małżonków.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd rejonowy, sąd gospodarczy (art. 18 Prawa upadłościowego) właściwy dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika, a u osoby nieprowadzącej firmy domniemywa się, że jest nim miejsce zwykłego pobytu (art. 19 ust. 1 i 1c). Dla mieszkańca Białegostoku będzie to co do zasady Sąd Rejonowy w Białymstoku, ul. Mickiewicza 103 (Sekcja Upadłościowa i Restrukturyzacyjna VIII Wydziału Gospodarczego).
Od wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej pobiera się opłatę podstawową (art. 76a pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), która wynosi 30 zł (art. 14 ust. 3).
Co do zasady nie dłużej niż 36 miesięcy. Jeżeli upadły doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo, od 36 do 84 miesięcy. Przy spłacie co najmniej 70% zobowiązań objętych planem plan trwa najwyżej rok, a przy co najmniej 50% najwyżej dwa lata (art. 491¹⁵ Prawa upadłościowego).
Może: na wniosek, ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie, w formie umowy (art. 29 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Od składek rozłożonych na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę od dnia następującego po wpływie wniosku. W Białymstoku: Oddział ZUS, ul. Młynowa 29.
Tak, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Organ może też odroczyć termin płatności albo rozłożyć zaległość na raty (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej). U przedsiębiorców stosuje się dodatkowo przepisy o pomocy publicznej (art. 67b).
Rozważasz restrukturyzację pod nowe przepisy?
Po nowelizacji strategia (dobór trybu, konstrukcja grup, wycena zabezpieczeń) decyduje o powodzeniu układu. Umów bezpłatną konsultację z mec. Szałańskim.