Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką przez KRZ — instrukcja krok po kroku [2026]

Chcesz złożyć wniosek o upadłość konsumencką, ale nie wiesz, od czego zacząć? Od 1 grudnia 2021 roku jedyną drogą jest system elektroniczny KRZ — Krajowy Rejestr Zadłużonych. Koniec z papierowymi formularzami składanymi w biurze podawczym sądu. Teraz cały proces — od rejestracji, przez wypełnienie wniosku, po opłatę i podpisanie — odbywa się online. W tym artykule przeprowadzę Cię przez każdy krok: od założenia konta w KRZ, przez wybór właściwego formularza i wypełnianie poszczególnych sekcji, aż po podpisanie wniosku Profilem Zaufanym i opłacenie go kwotą 30 zł.

To jedyny tak szczegółowy przewodnik po systemie KRZ w kontekście upadłości konsumenckiej — zaktualizowany na 2026 rok, z uwzględnieniem najczęstszych błędów, które widzę w praktyce naszej kancelarii. Jeśli planujesz złożyć wniosek samodzielnie — przeczytaj ten artykuł do końca. Jeśli wolisz zlecić to prawnikowi — i tak warto wiedzieć, jak wygląda cały proces.

KRZ — co to jest i dlaczego wniosek składa się elektronicznie?

KRZ — Krajowy Rejestr Zadłużonych (dostępny pod adresem krz.ms.gov.pl) — to system teleinformatyczny prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zastąpił on papierowe postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne, przenosząc je w całości do formy elektronicznej.

System KRZ pełni podwójną rolę:

1. Rejestr publiczny — każdy może sprawdzić, czy dana osoba figuruje w rejestrze jako dłużnik w postępowaniu upadłościowym lub restrukturyzacyjnym. To odpowiednik dawnego Monitora Sądowego i Gospodarczego w zakresie ogłoszeń upadłościowych.
2. Portal orzeczniczy — przez KRZ składa się pisma procesowe, wnioski, sprawozdania, a sąd wydaje postanowienia i zarządzenia. Cała korespondencja z sądem odbywa się elektronicznie.

Dlaczego obowiązek elektroniczny?

Obowiązek składania wniosków o upadłość konsumencką wyłącznie przez KRZ wynika z art. 216a i art. 491(2) Prawa upadłościowego w powiązaniu z ustawą z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Przepisy te weszły w życie 1 grudnia 2021 roku. Od tego dnia sądy nie przyjmują wniosków w formie papierowej — wniosek złożony na papierze zostanie zwrócony z pouczeniem o obowiązku złożenia go elektronicznie.

System KRZ miał uprościć i przyspieszyć postępowania upadłościowe. W praktyce — dla osób nieobytych z technologią — stanowi pewne wyzwanie. Interfejs jest urzędowy, formularze obszerne, a terminologia prawnicza wymaga znajomości podstawowych pojęć. Dlatego ten przewodnik krok po kroku jest tak ważny.

Co potrzebujesz przed złożeniem wniosku?

Zanim usiądziesz do komputera i zaczniesz wypełniać formularz w KRZ, przygotuj wszystkie niezbędne informacje i dokumenty. Brak przygotowania to najczęstsza przyczyna błędów formalnych, które opóźniają postępowanie o tygodnie lub miesiące.

Narzędzia techniczne

• Profil Zaufany — najłatwiejszy sposób logowania i podpisywania wniosku. Założysz go bezpłatnie przez bankowość internetową (PKO BP, mBank, ING, Santander, Pekao i inne) lub na stronie pz.gov.pl.
• Alternatywa: e-dowód — dowód osobisty z warstwą elektroniczną + czytnik NFC (smartfon z NFC lub stacjonarny czytnik). Mniej popularna metoda, ale równie skuteczna.
• Alternatywa: podpis kwalifikowany — płatny certyfikat od dostawcy usług zaufania (np. Certum, KIR). Najczęściej używany przez prawników i przedsiębiorców.
• Komputer z przeglądarką internetową — KRZ działa najlepiej w Chrome, Firefox i Edge. Na urządzeniach mobilnych korzystanie jest utrudnione — polecam komputer.
• Środki na opłatę 30 zł — karta płatnicza, przelew online lub BLIK do płatności w systemie e-Płatności.

Dokumenty i informacje do przygotowania

• Kompletna lista wierzycieli — imię i nazwisko (lub nazwa firmy), adres siedziby, NIP/KRS, kwota zadłużenia, tytuł prawny (np. umowa kredytowa nr X z dnia Y). Uwzględnij WSZYSTKICH wierzycieli — banki, firmy pożyczkowe, ZUS, urząd skarbowy, osoby prywatne.
• Dokumenty potwierdzające zadłużenie — umowy kredytowe, wezwania do zapłaty, nakazy zapłaty, tytuły wykonawcze, pisma od komornika.
• Wykaz posiadanego majątku — nieruchomości, pojazdy, oszczędności, akcje, wartościowe ruchomości. Każdy składnik z szacunkową wartością.
• Informacje o dochodach — źródło i wysokość wynagrodzenia, emerytury, renty, zasiłków. Ostatnie 3 miesiące.
• Informacje o kosztach utrzymania — czynsz, media, jedzenie, leki, dojazdy, utrzymanie dzieci. Miesięczne zestawienie.
• Historia finansowa — opis przyczyn zadłużenia (utrata pracy, choroba, rozwód, nieudana działalność gospodarcza). To kluczowe dla sądu.
• Dane osobowe — PESEL, NIP (jeśli prowadziłeś działalność), adres zamieszkania, adres zameldowania (jeśli inny).
• Informacja o wcześniejszych postępowaniach — czy wcześniej składałeś wniosek o upadłość, czy toczyło się wobec Ciebie postępowanie egzekucyjne, czy byłeś wspólnikiem spółki.

Krok 1: Rejestracja w KRZ i logowanie

Krok 2: Wybór właściwego formularza

Po zalogowaniu do KRZ zobaczysz panel użytkownika z wieloma opcjami. System obsługuje różne rodzaje postępowań — upadłościowe, restrukturyzacyjne, egzekucyjne. Musisz wybrać dokładnie ten formularz, który dotyczy Twojej sytuacji.

Krok 3: Wypełnianie wniosku — sekcja po sekcji

Formularz wniosku o upadłość konsumencką w KRZ składa się z kilku sekcji (zakładek). Musisz wypełnić każdą z nich. Poniżej omawiam je po kolei — z praktycznymi wskazówkami, jak uniknąć najczęstszych błędów.

Sekcja 1: Dane osobowe dłużnika

W tej sekcji podajesz swoje dane identyfikacyjne:

• Imię i nazwisko — zgodnie z dowodem osobistym.
• PESEL — system automatycznie weryfikuje poprawność numeru.
• NIP — jeśli prowadziłeś działalność gospodarczą (nawet zamkniętą). Jeśli nigdy nie miałeś NIP — zaznaczasz odpowiednie pole.
• Adres zamieszkania — faktyczny adres, pod którym mieszkasz. Nie musi być tożsamy z adresem zameldowania.
• Stan cywilny — czy jesteś w związku małżeńskim, czy obowiązuje rozdzielność majątkowa, czy toczy się postępowanie rozwodowe.
• Informacja o wcześniejszych postępowaniach — czy w ciągu ostatnich 10 lat toczyło się wobec Ciebie postępowanie upadłościowe.

Sekcja 2: Sąd właściwy (COMI)

Musisz wskazać sąd rejonowy właściwy miejscowo do rozpoznania Twojego wniosku. Właściwość sądu ustala się na podstawie COMI (Centre of Main Interests) — czyli miejsca, w którym faktycznie koncentrują się Twoje główne interesy życiowe.

W praktyce COMI to najczęściej:

• miejsce, w którym mieszkasz na stałe,
• miejsce, w którym pracujesz,
• miejsce, w którym prowadzisz swoje sprawy codzienne (bank, lekarz, zakupy).

COMI to NIE jest adres zameldowania. Jeśli jesteś zameldowany w Białymstoku, ale od 3 lat mieszkasz i pracujesz w Warszawie — sądem właściwym będzie sąd w Warszawie, nie w Białymstoku. Wskazanie niewłaściwego sądu skutkuje przekazaniem sprawy do sądu właściwego, co opóźnia postępowanie o kilka tygodni.

Sekcja 3: Lista wierzycieli

To najważniejsza i najobszerniejsza część wniosku. Dla każdego wierzyciela musisz podać:

• Nazwa/imię i nazwisko wierzyciela — pełna nazwa firmy lub dane osoby fizycznej.
• Adres siedziby/zamieszkania — aktualny adres wierzyciela.
• NIP lub KRS — numer identyfikacyjny wierzyciela będącego firmą.
• Kwota wierzytelności — ile jesteś winien (kapitał + odsetki + koszty, jeśli znasz).
• Tytuł prawny — z czego wynika dług (np. umowa kredytowa z dnia X, nakaz zapłaty sygn. Y, decyzja ZUS nr Z).
• Termin płatności — kiedy dług stał się wymagalny.
• Czy wierzytelność jest sporna — czy kwestionujesz istnienie lub wysokość długu.

Z mojej praktyki: najczęstszy problem to niekompletna lista wierzycieli. Dłużnicy zapominają o długach wobec ZUS, urzędu skarbowego, dawnych pożyczkach od rodziny, mandatach, opłatach za media. Zanim wypełnisz tę sekcję — sprawdź swoje zadłużenie w BIK, KRD, BIG InfoMonitor i ERIF. Poproś też ZUS i urząd skarbowy o zaświadczenie o stanie rozliczeń.

Sekcja 4: Wykaz majątku

W tej sekcji opisujesz cały swój majątek — ruchomości i nieruchomości, oszczędności, udziały w spółkach, wierzytelności przysługujące Ci od innych osób. Dla każdego składnika podajesz szacunkową wartość rynkową.

Jeśli nie posiadasz żadnego majątku — zaznaczasz to wyraźnie. Brak majątku nie jest przeszkodą do ogłoszenia upadłości konsumenckiej (przeczytaj więcej w naszym artykule o upadłości konsumenckiej w 2026 roku).

Sekcja 5: Przyczyny niewypłacalności

To sekcja, w której opisujesz okoliczności, które doprowadziły do Twojego zadłużenia. Sąd ocenia je pod kątem tego, czy dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (art. 491(4a) PU). Najczęstsze przyczyny:

• utrata pracy lub znaczne obniżenie dochodów,
• choroba — własna lub członka rodziny,
• rozwód i związane z nim koszty (alimenty, podział majątku),
• nieudana działalność gospodarcza,
• spirala zadłużenia — zaciąganie pożyczek na spłatę wcześniejszych,
• oszustwo lub wyłudzenie (byłeś ofiarą).

Pisz szczerze i konkretnie. Podawaj daty, kwoty, nazwy pracodawców, numery umów. Im bardziej szczegółowy opis — tym większe zaufanie sądu do Twojej rzetelności. Nie wystarczy napisać „straciłem pracę" — napisz „zostałem zwolniony z firmy X w dniu Y z powodu redukcji etatów, co spowodowało spadek dochodów z Z zł do 0 zł miesięcznie".

Krok 4: Dodawanie załączników

System KRZ umożliwia dołączenie do wniosku plików w formatach PDF, JPG, PNG, DOC/DOCX. Maksymalny rozmiar pojedynczego pliku to 5 MB (łącznie do 50 MB na wniosek). Jakie załączniki powinieneś dodać?

Obowiązkowe załączniki

• Wykaz majątku — jeśli formularz nie zawiera wystarczającego miejsca na szczegółowy opis, dołącz osobny dokument z pełnym spisem.
• Spis wierzycieli — analogicznie, jeśli lista jest bardzo długa, dołącz ją jako osobny plik z tabelą.
• Oświadczenie o prawdziwości danych — system KRZ generuje je automatycznie, ale w niektórych sądach wymagane jest dodatkowe oświadczenie. Podpisujesz je Profilem Zaufanym.

Zalecane (nieobowiązkowe, ale wzmacniające wniosek)

• Umowy kredytowe i pożyczkowe — kopie umów z bankami i firmami pożyczkowymi.
• Wezwania do zapłaty i nakazy zapłaty — dokumenty potwierdzające istnienie i wysokość wierzytelności.
• Zaświadczenia o dochodach — z zakładu pracy, ZUS, urzędu pracy.
• Dokumentacja medyczna — jeśli przyczyną zadłużenia jest choroba (zaświadczenie lekarskie, orzeczenie o niepełnosprawności).
• Wyciągi bankowe — za ostatnie 3-6 miesięcy, potwierdzające sytuację finansową.
• Informacja z BIK — raport z Biura Informacji Kredytowej (można pobrać bezpłatnie raz na 6 miesięcy na bik.pl).

Krok 5: Opłata 30 zł i podpisanie wniosku

To ostatni krok przed wysłaniem wniosku do sądu. Składa się z dwóch czynności: opłacenia wniosku i podpisania go elektronicznie.

Jeśli sąd ogłosi upadłość — wyznacza jednocześnie syndyka, który skontaktuje się z Tobą w celu ustalenia składu masy upadłości i dalszych kroków. Od tego momentu cała komunikacja z sądem i syndykiem odbywa się przez KRZ.

Najczęstsze błędy we wniosku o upadłość konsumencką

W praktyce naszej kancelarii widzimy te same błędy powtarzające się we wnioskach składanych samodzielnie. Każdy z nich może kosztować Cię tygodnie opóźnienia — a w skrajnych przypadkach skutkować odrzuceniem wniosku.

Czy warto składać wniosek samemu czy z prawnikiem?

Prawo nie wymaga udziału pełnomocnika profesjonalnego — radcy prawnego lub adwokata — przy składaniu wniosku o upadłość konsumencką. Formularz w KRZ jest dostępny dla każdego. Ale „można" nie zawsze znaczy „warto".

Samodzielne złożenie wniosku — kiedy ma sens?

Samodzielne złożenie wniosku może być dobrym rozwiązaniem, jeśli:

• Twoja sytuacja jest prosta i jednoznaczna — kilku wierzycieli, brak majątku, jasna przyczyna zadłużenia (np. utrata pracy).
• Masz doświadczenie z urzędowymi formularzami i potrafisz precyzyjnie opisać swoją sytuację prawną.
• Nie stać Cię na prawnika i nie masz możliwości uzyskania pomocy prawnej z urzędu (ale o to warto się ubiegać — patrz niżej).
• Zapoznałeś się dokładnie z przepisami Prawa upadłościowego i instrukcjami systemu KRZ.

Pomoc prawnika — kiedy jest niezbędna?

Zdecydowanie zalecam skorzystanie z pomocy prawnika, jeśli:

• Masz wielu wierzycieli (powyżej 10) — ryzyko pominięcia kogoś rośnie.
• Posiadasz znaczny majątek (nieruchomości, samochody, oszczędności) — prawidłowe opisanie majątku i jego wycena wymagają doświadczenia.
• Prowadziłeś działalność gospodarczą — dodatkowe komplikacje prawne (kwalifikacja jako konsument, zobowiązania publicznoprawne).
• Twoja historia finansowa jest złożona — darowizny, podziały majątku, sprzedaże nieruchomości, prowadzenie spółek.
• Wcześniejszy wniosek został odrzucony lub zwrócony — powody odrzucenia trzeba przeanalizować i skorygować.
• Toczy się wobec Ciebie postępowanie egzekucyjne — czas ma kluczowe znaczenie.

Pomoc prawna z urzędu

Jeśli nie stać Cię na prawnika — możesz ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych (choć opłata to tylko 30 zł) i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek o pełnomocnika z urzędu składasz do sądu, dołączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Sąd wyznacza radcę prawnego lub adwokata z listy ORA/OIRP, którego wynagrodzenie pokrywa Skarb Państwa.

Moja rekomendacja: jeśli Twoje długi przekraczają 50 000 zł, masz nieruchomość lub prowadziłeś działalność gospodarczą — zdecydowanie skonsultuj wniosek z prawnikiem. Koszt konsultacji (300-500 zł) jest niewielki w porównaniu z ryzykiem utraty szansy na oddłużenie.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

1. Ile kosztuje złożenie wniosku o upadłość konsumencką przez KRZ?

30 zł — to opłata sądowa za złożenie wniosku. Wpłaty dokonuje się elektronicznie w systemie KRZ podczas składania wniosku — poprzez e-płatności (przelew online, karta płatnicza lub BLIK). To jedyna obowiązkowa opłata na etapie składania wniosku. Dodatkowe koszty mogą pojawić się w toku postępowania (np. wynagrodzenie syndyka), ale są pokrywane z masy upadłości.

2. Czy muszę mieć Profil Zaufany, żeby złożyć wniosek przez KRZ?

Tak. Od 1 grudnia 2021 roku wnioski składa się wyłącznie elektronicznie przez system KRZ. Do rejestracji i podpisania wniosku potrzebujesz Profilu Zaufanego, e-dowodu lub podpisu kwalifikowanego. Profil Zaufany założysz bezpłatnie przez bankowość internetową lub na platformie login.gov.pl — zajmuje to dosłownie kilka minut.

3. Jaki sąd jest właściwy do rozpoznania wniosku o upadłość konsumencką?

Sądem właściwym jest sąd rejonowy — wydział gospodarczy do spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych — właściwy ze względu na miejsce zwykłego pobytu dłużnika (COMI). Nie chodzi o adres zameldowania, lecz o miejsce, w którym faktycznie przebywasz i prowadzisz swoje sprawy życiowe. Jeśli mieszkasz w Białymstoku, właściwy będzie Sąd Rejonowy w Białymstoku. Jeśli w Warszawie — Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy.

4. Jak długo sąd rozpatruje wniosek o upadłość konsumencką?

Przeciętnie sąd wydaje postanowienie w ciągu 2-4 miesięcy od złożenia kompletnego wniosku. Czas zależy od obciążenia sądu i ewentualnych braków formalnych. Jeśli wniosek zawiera braki — sąd wezwie do ich uzupełnienia w terminie 7 dni, co wydłuża procedurę. Kompletny, prawidłowo sporządzony wniosek jest rozpatrywany szybciej. Po ogłoszeniu upadłości do sprawozdania syndyka z likwidacji masy upadłości mija zwykle kolejne 6-12 miesięcy.

5. Czy mogę złożyć wniosek o upadłość konsumencką samodzielnie, bez prawnika?

Tak, prawo nie wymaga udziału prawnika. Formularz w KRZ jest dostępny dla każdego. Jednak samodzielne składanie wniosku wiąże się z ryzykiem błędów formalnych, które mogą skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków lub odrzuceniem wniosku. Przy prostej sytuacji (kilku wierzycieli, brak majątku) — wniosek samodzielny jest realny. Przy skomplikowanej sytuacji — pomoc prawnika to inwestycja, która się opłaca. Więcej o procedurze sprawozdawczej po ogłoszeniu upadłości przeczytasz w naszym przewodniku po sprawozdaniach w KRZ.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Podstawy prawne: art. 216a, 491(1)-491(14a) Prawa upadłościowego, ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, art. 76a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 87-87(1) Kodeksu pracy. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z radcą prawnym lub doradcą restrukturyzacyjnym.