Jak ogłosić upadłość konsumencką w 2026 roku?

Długi przerosły możliwości spłaty. Wierzyciele dzwonią, komornik wysyła pisma, a konto bankowe jest zablokowane. Upadłość konsumencka to w takiej sytuacji jedyna legalna droga do oddłużenia i nowego startu finansowego. W 2025 roku skorzystało z niej rekordowe 21 266 osób w Polsce. To nie jest narzędzie wyjątkowe, lecz powszechne rozwiązanie prawne dostępne dla każdego niewypłacalnego konsumenta.

W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku: kto może złożyć wniosek, w jakiej formie (KRZ czy papierowo), do którego sądu, co musi zawierać wniosek, ile kosztuje procedura i jak przebiega całe postępowanie, od złożenia wniosku po oddłużenie.

1. Czym jest upadłość konsumencka i kto może z niej skorzystać w 2026 roku?

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe uregulowane w art. 4911 i następnych ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, przeznaczone dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Jego celem jest oddłużenie, czyli umorzenie zobowiązań, których dłużnik nie jest w stanie spłacić.

Kto może złożyć wniosek?

Czym jest niewypłacalność?

Podstawową przesłanką jest niewypłacalność: czyli utrata zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 Prawa upadłościowego). W praktyce przyjmuje się, że dłużnik jest niewypłacalny, gdy opóźnienie w spłacie przekracza 3 miesiące.

Zmiana z 2020 roku: otwarcie upadłości konsumenckiej

Od 24 marca 2020 r. nawet umyślne doprowadzenie do niewypłacalności (np. świadome zaciąganie kolejnych pożyczek bez zdolności spłaty) nie wyklucza ogłoszenia upadłości. Sąd nie oddala wniosku z tego powodu, ale może ustalić dłuższy plan spłaty: od 36 do 84 miesięcy zamiast standardowych do 36 miesięcy.

2. KRZ a wniosek papierowy: art. 216aa Prawa upadłościowego

Od 1 grudnia 2021 r. postępowania upadłościowe wobec osób fizycznych toczą się w systemie Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ): platformie elektronicznej dostępnej pod adresem krz.ms.gov.pl.

Jednak ustawodawca przewidział wyjątek. Zgodnie z art. 216aa Prawa upadłościowego:

Konsument działający bez pełnomocnika (samodzielnie) może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w formie papierowej: na urzędowym formularzu, bezpośrednio w biurze podawczym sądu lub pocztą.

Natomiast konsument korzystający z pomocy pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata) musi złożyć wniosek wyłącznie przez system KRZ.

Tabela: forma wniosku w zależności od reprezentacji

KRZ (elektronicznie) Papierowo
Dłużnik sam (bez pełnomocnika) Tak, dopuszczalne Tak, dopuszczalne (art. 216aa)
Dłużnik z pełnomocnikiem Tak: wyłącznie ta forma Nie, niedopuszczalne
Czas rozpoznania Szybciej: sąd pracuje w systemie Dłużej: sąd musi zdigitalizować
Wymagania techniczne Profil zaufany lub podpis kwalifikowany Brak, wydruk formularza
Załączniki Elektroniczne skany/pliki Papierowe kopie

Co wybrać?

KRZ jest szybszy: wniosek trafia bezpośrednio do systemu, w którym pracuje sąd. Forma papierowa jest dopuszczalna, ale wydłuża procedurę, ponieważ sąd musi zdigitalizować dokumenty i wprowadzić je do KRZ.

Art. 216a ust. 1e: oryginały załączników

Jeśli składasz wniosek papierowo, pamiętaj: oryginały załączników (lub ich urzędowo poświadczone odpisy) należy dostarczyć do sądu w ciągu 3 dni od złożenia formularza wniosku.

3. Do jakiego sądu złożyć wniosek? Właściwość miejscowa

Wniosek o upadłość konsumencką składa się do sądu rejonowego (wydziału gospodarczego ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych) właściwego ze względu na główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika: tzw. COMI (Center of Main Interests).

COMI to nie meldunek!

Właściwość sądu ustala się według faktycznego centrum życia dłużnika, a nie adresu zameldowania. Decydujące są: miejsce zamieszkania, miejsce pracy, lokalizacja konta bankowego, szkoła dzieci, centrum aktywności życiowej. Meldunek ma znaczenie drugorzędne.

W Polsce działa 31 sądów upadłościowych: nie każdy sąd rejonowy rozpatruje sprawy upadłościowe. Właściwość zależy od kodu pocztowego i miasta zamieszkania.

Znajdź właściwy sąd

Skorzystaj z naszego bezpłatnego narzędzia, które na podstawie kodu pocztowego lub miasta wskaże właściwy sąd upadłościowy:
Znajdź właściwy sąd upadłościowy →

Zamów bezpłatną konsultację

Porozmawiaj z praktykiem, który od 23 lat prowadzi restrukturyzacje i upadłości.

Bezpłatna konsultacja: odpowiadamy w ciągu jednego dnia roboczego

4. Co musi zawierać wniosek o upadłość konsumencką?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej musi zawierać następujące elementy:

Opłata sądowa

Opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wynosi 30 zł. Jest to jedna z najniższych opłat sądowych w polskim systemie prawnym.

5. Etapy postępowania upadłościowego konsumenckiego

Postępowanie upadłościowe konsumenckie przebiega przez kilka kolejnych etapów:

6. Ile kosztuje upadłość konsumencka?

Składnik kosztu Kwota
Opłata sądowa od wniosku 30 zł
Bez pełnomocnika: łącznie 30 zł + koszty korespondencji (znaczki, kopie)
Z pełnomocnikiem (radca prawny / adwokat) Od kilku do kilkunastu tysięcy zł (zależnie od złożoności sprawy)
Wynagrodzenie syndyka Ustalane przez sąd, pokrywane z masy upadłości

Czy warto korzystać z pełnomocnika?

Samodzielne złożenie wniosku jest możliwe i najtańsze. Jednak błędy formalne wydłużają postępowanie o tygodnie lub miesiące. Pełnomocnik przygotowuje wniosek profesjonalnie, reprezentuje dłużnika przed sądem i syndykiem, a także pomaga na etapie planu spłaty. W sprawach z majątkiem lub skomplikowaną historią zadłużenia pomoc profesjonalisty jest praktycznie niezbędna.

FAQ: 7 najczęstszych pytań o upadłość konsumencką

1. Czy mogę ogłosić upadłość konsumencką mając pracę?

Tak. Praca i dochody nie wykluczają upadłości konsumenckiej. Wpływają natomiast na długość planu spłaty wierzycieli: im wyższe dochody, tym dłuższy plan spłaty może ustalić sąd.

2. Czy stracę mieszkanie?

Zależy od wartości nieruchomości i okoliczności sprawy. Syndyk może sprzedać nieruchomość w ramach likwidacji masy upadłości, ale sąd wydziela z uzyskanej kwoty środki na wynajem mieszkania: równowartość czynszu za okres od 12 do 24 miesięcy.

3. Czy mogę złożyć wniosek papierowo?

Tak, jeśli działasz bez pełnomocnika. Art. 216aa Prawa upadłościowego dopuszcza formę papierową dla konsumentów niereprezentowanych przez pełnomocnika. Jeśli korzystasz z pełnomocnika, wniosek musi zostać złożony wyłącznie przez system KRZ.

4. Ile trwa cała procedura?

Od złożenia wniosku do pełnego oddłużenia: od 12 do 84 miesięcy. Czas zależy od etapu likwidacji majątku i długości planu spłaty ustalonego przez sąd. Sam wniosek jest rozpatrywany zazwyczaj w ciągu od 1 do 3 miesięcy.

5. Czy komornik przestanie ściągać po złożeniu wniosku?

Dopiero po ogłoszeniu upadłości przez sąd. Sam wniosek nie wstrzymuje automatycznie egzekucji komorniczych. Zawieszenie następuje z mocy prawa dopiero z dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

6. Czy małżonek też musi ogłosić upadłość?

Nie, upadłość ogłasza się indywidualnie. Jednak z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków z mocy prawa powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłości.

7. Czy po upadłości mogę wziąć kredyt?

Tak, po wykonaniu planu spłaty i uzyskaniu oddłużenia. Formalnie nie ma zakazu zaciągania zobowiązań. W praktyce zdolność kredytowa odbudowuje się stopniowo. Szczegóły opisujemy w artykule: Kredyt po restrukturyzacji: czysta karta →

Rozważasz upadłość konsumencką?

Skontaktuj się z nami. Ocenimy Twoją sytuację, pomożemy przygotować wniosek i przeprowadzimy Cię przez całe postępowanie.

+48 573 580 873

Case study: sprawdź, jak rozwiązaliśmy podobny problem

Przykład z pełnym rozbiciem długu, planem ratalnym i wynikiem:

Czytaj również

Mariusz Szałański

Radca prawny · Doradca restrukturyzacyjny (nr lic. 1306)

Radca prawny od 2003 roku, doradca restrukturyzacyjny od 2019 roku (licencja nr 1306). Wcześniej pracował w ING Banku, Banku Zachodnim i Citibanku, dlatego zna sytuację dłużnika także oczami banku. Przeprowadził ponad 350 postępowań. Założyciel Kancelarii Szałański i Partnerzy.

biuro@krpsm.pl · +48 505 905 906 · ul. Pułaskiego 33, 15-337 Białystok · ul. Piękna 24/26A, Warszawa

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Podstawy prawne: art. 4911 i nast., art. 216aa ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, art. 11 Prawa upadłościowego. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z radcą prawnym lub doradcą restrukturyzacyjnym.