Komornik wpisał Twój samochód do protokołu albo zapowiedział, że to zrobi, a Ty potrzebujesz go jutro do pracy. Wyjaśniam, kiedy auto podlega egzekucji, co dzieje się po zajęciu i jakie masz realne sposoby obrony, także gdy jeździsz autem w leasingu lub na kredyt.
Krótka odpowiedź: Komornik może zająć samochód, nawet jeśli jest Ci potrzebny do pracy, bo ochrona narzędzi pracy nie obejmuje pojazdów mechanicznych (art. 829 pkt 4 KPC). Auto zwykle zostaje pod Twoim dozorem, a sprzedaż jest możliwa najwcześniej dwa tygodnie od uprawomocnienia się zajęcia (art. 864 § 1 KPC). Na pierwszej licytacji cena wywołania to 3/4 wartości szacunkowej, na drugiej połowa (art. 867 § 2 KPC). Samochodu w leasingu komornik nie powinien zająć, bo nie należy do Ciebie, a przedsiębiorca może wnioskować do sądu o wyłączenie auta niezbędnego firmie spod zajęcia, wskazując mienie zastępcze (art. 1061 KPC).
Mec. Mariusz Szałański, radca prawny, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (licencja nr 1306) · Szałański i Partnerzy · stan prawny i aktualizacja: 17 października 2026
Samochód nie jest chroniony jak narzędzie pracy
Wielu dłużników zakłada, że auto, którym jeżdżą do pracy albo do klientów, jest nietykalne. Niestety nie jest. Kodeks wyłącza spod egzekucji narzędzia i przedmioty niezbędne do Twojej osobistej pracy zarobkowej, ale w tym samym zdaniu dodaje: „z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych” (art. 829 pkt 4 KPC). Handlowiec, taksówkarz, hydraulik z busem: każdy z nich może stracić samochód, choć wiertarka czy laptop tego samego przedsiębiorcy byłyby chronione.
Jest jeden wyjątek, o którym warto pamiętać. Egzekucji nie podlegają przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny (art. 829 pkt 9 KPC), a ten punkt pojazdów nie wyklucza. Jeśli samochód jest przystosowany do potrzeb osoby z niepełnosprawnością i bez niego nie da się normalnie funkcjonować, zgłoś to komornikowi od razu, z dokumentami. Pełną listę wyłączeń opisuję w artykule Czego komornik nie może zająć.
Komornik ma też dwa obowiązki, które działają na Twoją korzyść. Stosuje sposób egzekucji najmniej uciążliwy dla dłużnika (art. 799 § 1 KPC) i nie zajmuje więcej ruchomości, niż potrzeba na pokrycie długu i kosztów (art. 845 § 3 KPC). Dwa samochody za dług rzędu kilku tysięcy złotych to sygnał, że warto sprawdzić skargę.
Jak wygląda zajęcie i sprzedaż samochodu
Zajęcie nie oznacza, że komornik od razu odjeżdża Twoim autem. Najpierw wpisuje samochód do protokołu zajęcia, oznacza go jako zajęty i szacuje jego wartość (art. 847, 853 i 854 KPC). Sprzedaż jest możliwa dopiero później. Spójrz na kolejność:
Wycenę komornika możesz zakwestionować do protokołu przy zajęciu, a jeśli Cię nie było, w ciągu trzech dni od doręczenia odpisu protokołu. Wtedy komornik wyznacza biegłego. Gdy według komornika auto jest warte ponad 25 000 zł, biegłego wzywa obowiązkowo (art. 853 § 2 i 4 KPC). Zaniżona wycena to niższa cena wywołania, więc tego terminu nie odpuszczaj.
Ile może kosztować Cię licytacja
Na pierwszej licytacji cena wywołania wynosi trzy czwarte wartości szacunkowej, na drugiej połowę. Niżej auta sprzedać nie wolno (art. 867 § 2 KPC). Licytant wpłaca rękojmię w wysokości jednej dziesiątej sumy oszacowania, chyba że auto wyceniono na mniej niż 5000 zł (art. 867¹ § 1 KPC).
| Samochód oszacowany na | Cena wywołania: I licytacja | Cena wywołania: II licytacja | Rękojmia |
|---|---|---|---|
| 20 000 zł | 15 000 zł | 10 000 zł | 2000 zł |
| 40 000 zł | 30 000 zł | 20 000 zł | 4000 zł |
| 80 000 zł | 60 000 zł | 40 000 zł | 8000 zł |
Różnica między wartością auta a ceną z drugiej licytacji nie znika. To pieniądze, które nie spłacą Twojego długu. Dlatego warto znać art. 864¹ KPC: komornik może sprzedać ruchomość z wolnej ręki, jeżeli wyrazisz na to zgodę i określisz minimalną cenę. Wierzyciele mają tydzień na sprzeciw od zawiadomienia. Jeśli masz kupca, to często najrozsądniejsze wyjście.
Czy możesz jeździć zajętym samochodem
Komornik zwykle zostawia zajęte rzeczy pod dozorem osoby, u której je zajął (art. 855 § 1 KPC). Jeżeli auto zostało w Twoim garażu albo na Twojej posesji i to Ty jesteś dozorcą, Ty i domownicy możecie go zwykle używać, byle nie traciło na wartości (art. 861 KPC). Musisz o nie dbać, wydać je na wezwanie komornika i uprzedzić go o zmianie miejsca przechowania (art. 856 KPC). Z ważnych przyczyn komornik może odebrać Ci dozór. Sprzedaż auta po zajęciu niczego nie zmienia, bo egzekucja może toczyć się dalej przeciwko nabywcy (art. 848 KPC).
Samochód w leasingu, na kredyt albo „na żonę”
Komornik zajmuje rzeczy dłużnika. Gdy z okoliczności sprawy wynika, że auto do Ciebie nie należy, nie powinien go zająć (art. 845 § 2 KPC). W praktyce pytanie brzmi więc: czyje to auto według dokumentów.
Leasing i zakup z zastrzeżeniem własności
W leasingu właścicielem jest finansujący, który oddaje Ci rzecz do używania (art. 709¹ KC). Podobnie przy zakupie na raty z zastrzeżeniem własności: sprzedawca jest właścicielem do zapłaty ceny, a zastrzeżenie działa wobec Twoich wierzycieli, jeżeli pismo ma datę pewną (art. 589 i 590 § 1 KC). Gdy komornik dostanie niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że zajęte auto nie jest Twoje, umarza postępowanie w tym zakresie (art. 845 § 2² KPC). Właściciel może też wnieść powództwo o zwolnienie auta od egzekucji w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o zajęciu (art. 841 KPC). Szerzej: maszyny i sprzęt w leasingu oraz powództwo osoby trzeciej.
Kredyt z zastawem rejestrowym
Jeśli kupiłeś auto na kredyt, a bank ma na nim zastaw rejestrowy, samochód jest Twój i komornik może go zająć. Zastaw nie blokuje zajęcia. Komornik musi jednak zawiadomić zastawnika, a gdy nie wydasz dowodu rejestracyjnego, sprawdzić w centralnej informacji o zastawach, czy auto jest obciążone. Sprzedaż może nastąpić najwcześniej tydzień po zawiadomieniu zastawnika (art. 805¹ § 1, 3 i 4 KPC).
Samochód kupiony w trakcie małżeństwa
Na podstawie tytułu tylko przeciwko Tobie komornik może zająć auto z majątku wspólnego. Dalsze czynności, w tym sprzedaż, wymagają jednak tytułu wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom (art. 845 § 2⁴ KPC). Wyjaśniam to w artykule Majątek wspólny małżonków a komornik.
Co możesz zrobić, gdy auto jest potrzebne firmie
Wniosek o wyłączenie samochodu spod zajęcia
Ten przepis łatwo przeoczyć. Przedsiębiorca może wystąpić do sądu o wyłączenie spod zajęcia rzeczy niezbędnej do prowadzenia działalności, jeśli wskaże inne składniki majątku, z których wierzyciel się zaspokoi (art. 1061 § 1 KPC). Sąd waży interesy obu stron i znaczenie Twojej działalności. Wniosek można zgłosić także w skardze na czynności komornika. Musisz mieć jednak co zaproponować w zamian, np. drugi pojazd albo sprzęt, bez którego firma się obejdzie.
Skarga na komornika
Gdy komornik zajął więcej, niż trzeba, pominął wyłączenie z art. 829 pkt 9 albo zignorował dowody, że auto nie jest Twoje, masz tydzień na skargę (art. 767 § 4 KPC). Opłata wynosi 50 zł. Pamiętaj, że sama skarga nie wstrzymuje sprzedaży, potrzebny jest też wniosek o zawieszenie. Jak napisać skargę na komornika
Restrukturyzacja
Jeśli auto jest tylko jednym z frontów, a na firmę patrzy kilku wierzycieli, ratowanie samochodu skargą niewiele da. W postępowaniu o zatwierdzenie układu od dnia obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych stosuje się odpowiednio art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego (art. 226e w zw. z art. 226d). Egzekucja z majątku dłużnika wszczęta wcześniej zostaje zawieszona z mocy prawa, a nowej nie można wszcząć. Wyjątkiem są alimenty i niektóre renty. W ciągu czterech miesięcy trzeba złożyć wniosek o zatwierdzenie układu (art. 226g). Więcej: jak wstrzymać egzekucję.
Bus dostawczy zajęty w piątek, kursy zaplanowane na poniedziałek
Właściciel jednoosobowej firmy kurierskiej spod Białegostoku ma dwóch wierzycieli: dostawcę paliwa i firmę, od której wynajmował magazyn. Komornik zajmuje jego jedyny bus i wycenia go na 38 000 zł. W tym samym garażu stoi przyczepa, której przedsiębiorca nie używa od roku.
- Dzień zajęcia. Przedsiębiorca jest obecny, więc od razu zgłasza do protokołu zastrzeżenia do wyceny. Komornik zostawia busa pod jego dozorem, co pozwala dalej jeździć bez straty wartości auta.
- Kolejne dni. Wniosek do sądu o wyłączenie busa spod zajęcia z art. 1061 KPC, ze wskazaniem przyczepy jako mienia zastępczego i opisem kontraktów, które bus obsługuje.
- Równolegle. Rozmowa z dostawcą paliwa o ratach i wniosku o zawieszenie egzekucji (art. 820 § 1 KPC). Przy dwóch wierzycielach i stałych zleceniach ugoda jest realna, restrukturyzacja nie jest potrzebna.
Kiedy samodzielne działanie nie wystarczy
Zastrzeżenia do wyceny czy wniosek o sprzedaż z wolnej ręki napiszesz sam. Gorzej, gdy komornik zajął auto, konto i faktury jednocześnie, a każdy tydzień przybliża licytację. Wtedy pytanie nie brzmi już „jak uratować samochód”, tylko „jak zatrzymać całą egzekucję, żeby firma przeżyła”. Na pierwszej rozmowie sprawdzam, czy wystarczy skarga albo ugoda, czy potrzebna jest restrukturyzacja. Jeśli wystarczy prostsze rozwiązanie, powiem Ci to wprost.
Dlaczego warto zadzwonić, zanim komornik zrobi kolejny krok
Jestem radcą prawnym i licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym. W Szałański i Partnerzy prowadzimy sprawy firm i osób, którym komornik zajął konto, pensję albo wyznaczył licytację.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i służy jednemu: żebyś wiedział, co w Twojej sprawie da się zrobić i jaką drogą. Jeśli wystarczy skarga albo ugoda z wierzycielem, powiem to wprost.
Najczęstsze pytania
Czy komornik może zabrać samochód, którym jeżdżę do pracy?
Tak. Art. 829 pkt 4 KPC chroni narzędzia niezbędne do osobistej pracy zarobkowej, ale wprost wyłącza z tej ochrony pojazdy mechaniczne. Przedsiębiorca może natomiast złożyć do sądu wniosek o wyłączenie spod zajęcia rzeczy niezbędnej do prowadzenia działalności, jeśli wskaże inny majątek, z którego wierzyciel się zaspokoi (art. 1061 KPC).
Czy komornik może zająć samochód w leasingu?
Samochód w leasingu należy do finansującego, a komornik nie zajmuje ruchomości, które według okoliczności sprawy nie są własnością dłużnika (art. 845 § 2 KPC). Jeżeli mimo to auto zajęto, komornik umarza postępowanie co do niego po przedstawieniu niebudzącego wątpliwości dowodu na piśmie. Leasingodawca może też w ciągu miesiąca wnieść powództwo o zwolnienie auta od egzekucji (art. 841 KPC).
Za ile komornik sprzeda samochód na licytacji?
Na pierwszej licytacji najniższa cena to trzy czwarte wartości szacunkowej, na drugiej połowa tej wartości (art. 867 § 2 KPC). Auto wycenione na 40 000 zł może więc zostać sprzedane na drugiej licytacji za 20 000 zł. Jeśli masz kupca, możesz zgodzić się na sprzedaż z wolnej ręki i sam wskazać minimalną cenę (art. 864¹ KPC).
Czy mogę jeździć samochodem zajętym przez komornika?
Jeżeli komornik zostawił auto w Twoim garażu lub na posesji i powierzył dozór Tobie albo domownikowi, możecie go zwykle używać, byle nie traciło na wartości (art. 861 KPC). Musisz je przechowywać starannie, wydać na wezwanie komornika i uprzedzić go o zmianie miejsca przechowania (art. 856 KPC).
Czy komornik może zająć samochód kupiony na kredyt?
Tak, jeśli samochód jest Twoją własnością, a bank ma tylko zastaw rejestrowy. Komornik zawiadamia wtedy zastawnika, a sprzedaż może nastąpić najwcześniej tydzień po tym zawiadomieniu (art. 805¹ KPC). Inaczej jest przy zakupie z zastrzeżeniem własności na piśmie z datą pewną, bo wtedy właścicielem do zapłaty ceny pozostaje sprzedawca (art. 589 i 590 KC).
Czytaj dalej w poradniku
Czego komornik nie może zająć ani zlicytować? Co musi Ci zostawić
Zwolnienie rzeczy spod egzekucji: gdy komornik zajął cudzą rzecz
Skarga na komornika: termin, wzór i czy wstrzymuje egzekucję
Komornik a majątek wspólny małżonków i wspólne konto
Jak wstrzymać egzekucję komorniczą?Nie czekaj na kolejne pismo od komornika
Każdy tydzień zwłoki to kolejne zajęcia i mniej możliwości. Umów bezpłatną konsultację albo zadzwoń: od poniedziałku do piątku, od 8:00 do 18:00.
Podstawa prawna (stan na 17 października 2026): Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468) art. 767, 799, 805¹, 820, 829, 841, 845, 847, 848, 853, 854, 855, 856, 861, 864, 864¹, 867, 867¹, 1061; Kodeks cywilny (Dz.U. 2026 poz. 795) art. 589, 590, 709¹; Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2026 poz. 533) art. 226d, 226e, 226g, 312; Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2025 poz. 1228) art. 25. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Wszystkie tematy poradnika.