Komornik zapowiedział wizytę albo już spisuje rzeczy, a Ty nie wiesz, czy zabierze lodówkę, laptop do pracy, telefon czy zegarek po ojcu. Odpowiedź jest w jednym przepisie, art. 829 KPC. Pokazuję, co z niego wynika, a czego wyczytać się z niego nie da.
Krótka odpowiedź: Komornik nie może zająć ani zlicytować m.in. niezbędnych sprzętów domowych (lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik lub kuchenka mikrofalowa, płyta grzewcza, łóżka, stół i krzesła), pościeli i codziennego ubrania, żywności i opału na miesiąc, narzędzi niezbędnych do Twojej osobistej pracy z wyjątkiem pojazdów mechanicznych oraz przedmiotów potrzebnych z powodu niepełnosprawności (art. 829 KPC). Przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną musi zostawić pieniądze niezbędne na utrzymanie jego i rodziny przez dwa tygodnie (art. 829 pkt 5). Telefon i zegarek nie są w przepisie wymienione; chronić je może tylko to, że są narzędziem osobistej pracy albo przedmiotem codziennego użytku, który dałoby się sprzedać tylko znacznie poniżej wartości. Na zajęcie rzeczy wyłączonej przysługuje skarga w terminie tygodnia.
Mec. Mariusz Szałański, radca prawny, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (licencja nr 1306) · Szałański i Partnerzy · stan prawny i aktualizacja: 17 października 2026
Co komornik musi Ci zostawić: lista z art. 829 KPC
Art. 829 KPC zaczyna się od słów „Nie podlegają egzekucji” i wylicza konkretne grupy rzeczy. Komornik musi je pominąć przy zajęciu. A skoro egzekucję z ruchomości zaczyna właśnie od zajęcia (art. 845 § 1 KPC), takich rzeczy nie może też wystawić na licytację. Poniżej lista w kolejności z ustawy, z tym, na co trzeba uważać.
| Punkt | Czego nie wolno zająć | Na co uważać |
|---|---|---|
| pkt 1 | niezbędne sprzęty domowe: lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik lub kuchenka mikrofalowa, płyta grzewcza, łóżka, stół i krzesła w liczbie potrzebnej domownikom, po jednym źródle światła na izbę | ochrona znika, gdy wartość rzeczy znacznie przekracza przeciętną wartość nowych rzeczy tego rodzaju |
| pkt 1¹ | pościel, bielizna, ubranie codzienne, ubranie potrzebne do pracy w zawodzie lub służby | w liczbie niezbędnej |
| pkt 2 | żywność i opał na miesiąc dla Ciebie i rodziny, którą utrzymujesz | zapasy ponad miesiąc można zająć |
| pkt 3 | jedna krowa albo dwie kozy, albo trzy owce z paszą i ściółką do najbliższych zbiorów | gdy są potrzebne do wyżywienia rodziny |
| pkt 4 | narzędzia i przedmioty niezbędne do Twojej osobistej pracy zarobkowej oraz surowce do produkcji na tydzień | z wyłączeniem pojazdów mechanicznych |
| pkt 5 | pieniądze: przy stałej pensji tyle, ile wynosi wolna od egzekucji część płacy do najbliższej wypłaty; bez stałej płacy albo przy działalności gospodarczej tyle, ile potrzeba na utrzymanie Twoje i rodziny przez dwa tygodnie | ustawa nie podaje kwoty |
| pkt 6 | przedmioty do nauki, papiery osobiste, odznaczenia, przedmioty do praktyk religijnych oraz przedmioty codziennego użytku, które dałoby się sprzedać tylko znacznie poniżej wartości, a dla Ciebie mają znaczną wartość użytkową | przy przedmiotach codziennego użytku oba warunki muszą być spełnione razem |
| pkt 9 | przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność Twoją lub członków rodziny | chodzi o rzeczy niezbędne, nie każde udogodnienie |
Rolnikom ustawa chroni dodatkowo m.in. stado podstawowe i podstawowe maszyny rolnicze (art. 829¹). Prawa i wierzytelności wyłączone spod egzekucji wymienia art. 831, a świadczenia na dzieci opisuję w artykule 800+, świadczenia rodzinne, alimenty.
Czy komornik może zabrać telefon, laptop albo zegarek?
To pytanie słyszę najczęściej, więc powiem wprost: żadnej z tych rzeczy art. 829 nie wymienia z nazwy. Nie ma przepisu, który mówi „komornik nie zabiera telefonu”. Ochrona zależy od tego, czy dana rzecz zmieści się w którymś z punktów.
Gdy bez tej rzeczy nie zarobisz
Laptop grafika, który sam wykonuje zlecenia, telefon kuriera, wiertarka fachowca. Przepis mówi o przedmiotach niezbędnych do Twojej osobistej pracy zarobkowej. Im łatwiej pokazać, że to Ty na nich pracujesz i nie masz drugiego takiego sprzętu, tym mocniejszy argument. Słabszy, gdy na sprzęcie pracują Twoi pracownicy.
Gdy rzecz jest warta mało, a dla Ciebie dużo
Kilkuletni telefon, w którym masz bankowość, kontakt z lekarzem i szkołą dzieci, sprzedałby się zwykle za ułamek ceny, a dla Ciebie ma dużą wartość użytkową. Taki przedmiot może spełnić oba warunki pkt 6. Nowy telefon z wyższej półki albo markowy zegarek, który łatwo sprzedać blisko ceny, trudniej będzie obronić tym przepisem.
Zegarek po dziadku czy obrączka nie mają w KPC osobnej ochrony z powodu wartości sentymentalnej. Mogą ją mieć tylko wtedy, gdy spełniają warunki pkt 6. Obrączkę chroni wprost dopiero przepis o egzekucji urzędu skarbowego i ZUS (tabela niżej).
Komornik sądowy a urząd skarbowy: różne listy
W egzekucji urzędu skarbowego albo ZUS obowiązuje art. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Lista jest podobna, ale nie taka sama.
| Rzecz | Komornik sądowy (KPC) | Urząd skarbowy, ZUS (UPEA) |
|---|---|---|
| gotówka | przy działalności lub braku stałej płacy: na utrzymanie przez dwa tygodnie (art. 829 pkt 5) | 760 zł (art. 8 § 1 pkt 6) |
| narzędzia pracy | bez pojazdów mechanicznych, surowce na tydzień (art. 829 pkt 4) | bez środka transportu, surowce na 7 dni (art. 8 § 1 pkt 4) |
| żywność i opał | na miesiąc | na 30 dni |
| obrączka | brak osobnego przepisu | po jednej Twojej i małżonka (art. 8 § 1 pkt 9) |
| komputer, telewizor | nie są wymienione | nie są uznawane za niezbędne sprzęty domowe, chyba że komputer jest niezbędny do Twojej osobistej pracy, a telewizor ma ponad 5 lat (art. 8 § 2) |
Pieniądze, które komornik musi zostawić przedsiębiorcy
Art. 829 pkt 5 rozróżnia dwie sytuacje. Jeżeli dostajesz stałą pensję, komornik zostawia pieniądze odpowiadające części pensji wolnej od egzekucji za czas do najbliższej wypłaty. Jeżeli nie masz stałej płacy albo prowadzisz działalność jako osoba fizyczna, musi zostawić pieniądze niezbędne Tobie i rodzinie na utrzymanie przez dwa tygodnie.
Ustawa nie podaje kwoty, więc przygotuj rachunki pokazujące koszty utrzymania rodziny. Przepis nie mówi o rachunku bankowym; środki na koncie mają osobne zasady, opisane w artykułach o koncie osobistym i koncie firmowym.
Narzędzia przedsiębiorcy, samochód i rzeczy cudze
Dla jednoosobowej firmy pkt 4 jest najważniejszy. Ustawa wyłącza jednak z tej ochrony pojazdy mechaniczne, więc samochód dostawczy hydraulika czy auto przedstawiciela handlowego komornik może zająć, nawet jeśli bez nich praca staje. Więcej w artykułach Samochód a komornik i Komornik w firmie.
Rzeczy, które nie należą do Ciebie, to osobna sprawa. Komornik nie zajmie ruchomości, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że nie są Twoją własnością (art. 845 § 2 KPC). Gdy przedstawisz niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że zajęta rzecz należy do kogoś innego, komornik umorzy postępowanie w tym zakresie, chyba że to Ty ją wcześniej zbyłeś (§ 2²). Dotyczy to maszyn w leasingu i rzeczy żony, rodziców czy wspólnika, z odrębnymi zasadami dla majątku wspólnego małżonków (§ 2⁴). Komornik nie powinien też zajmować więcej ruchomości, niż potrzeba na dług i koszty (§ 3).
Komornik zajął rzecz wyłączoną. Masz tydzień
Na zajęcie rzeczy, która nie podlega egzekucji, przysługuje skarga do sądu rejonowego (art. 767 § 1 KPC). Składasz ją do komornika, który dokonał zajęcia, w terminie tygodnia od czynności, jeśli byłeś przy niej albo zawiadomiono Cię o jej terminie (art. 767 § 4 i 5). Opłata wynosi 50 zł (art. 25 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Komornik może skargę uwzględnić sam; jeśli nie, w ciągu trzech dni przekazuje ją do sądu.
Sama skarga nie wstrzymuje egzekucji (art. 767² § 2), a sprzedaż zajętych ruchomości co do zasady może nastąpić po upływie dwóch tygodni od uprawomocnienia się zajęcia (art. 864 § 1). Jeśli zależy Ci na czasie, dołącz wniosek o zawieszenie postępowania (art. 821 § 1). Pełny opis w artykule Skarga na komornika.
Wzór skargi na zajęcie rzeczy wyłączonej spod egzekucji
Sąd Rejonowy w ……… (właściwy dla siedziby kancelarii komornika)
za pośrednictwem Komornika Sądowego ………
Sygn. akt: KM ………
Skarżący (dłużnik): ……… (imię, nazwisko, adres, PESEL)
Wierzyciel: ………
SKARGA NA CZYNNOŚĆ KOMORNIKA
Zaskarżam czynność komornika z dnia ……… polegającą
na zajęciu ……… (opis rzeczy z protokołu zajęcia, poz. ………)
i wnoszę o uchylenie zajęcia tej rzeczy.
Wnoszę także o zawieszenie postępowania egzekucyjnego
w zakresie tej rzeczy do czasu rozpoznania skargi
(art. 821 § 1 KPC).
UZASADNIENIE
Zajęta rzecz nie podlega egzekucji na podstawie
art. 829 pkt ……… KPC, ponieważ ………
(np. laptop jest jedynym urządzeniem, na którym osobiście
wykonuję zlecenia, dowód: umowy, faktury).
Byłem obecny przy czynności / zawiadomienie otrzymałem
dnia ………, termin tygodniowy jest zachowany.
Załączniki: dowód uiszczenia opłaty 50 zł, ………
……… (podpis)Grafik z jednoosobową firmą: laptop, auto i zegarek w protokole zajęcia
Pan Tomasz (imię fikcyjne) projektuje opakowania w ramach jednoosobowej działalności. Dwóch kontrahentów ma przeciw niemu nakazy zapłaty. Komornik w czasie wizyty spisał laptop z monitorem, samochód osobowy, zegarek kupiony kilka lat temu za 9000 zł i telewizor.
- Ten sam dzień. Zdjęcia sprzętu, faktury zakupu i lista bieżących zleceń, z której widać, że projekty wykonuje osobiście na tym laptopie.
- Dzień 3. Skarga na zajęcie laptopa i monitora jako narzędzi osobistej pracy (art. 829 pkt 4 KPC) z wnioskiem o zawieszenie co do tych rzeczy. Samochodu i zegarka skarga nie obejmuje: auto to pojazd mechaniczny, a zegarek da się sprzedać za rozsądną cenę.
- Dzień 5. Rozmowa o całości długów. Przy dwóch wierzycielach i stałych zleceniach rozważana jest ugoda ratalna albo postępowanie o zatwierdzenie układu.
Kiedy obrona pojedynczych rzeczy to za mało
Skarga może odzyskać Ci laptop albo pralkę, ale nie zatrzyma kolejnych zajęć, jeżeli długów jest kilka. Gdy firma nadal zarabia, rozwiązaniem bywa restrukturyzacja. W postępowaniu o zatwierdzenie układu od dnia obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych egzekucja z majątku dłużnika wszczęta wcześniej jest zawieszona z mocy prawa, a nowej nie można wszcząć (art. 226e w zw. z art. 226d i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego). Wyjątkiem są alimenty i niektóre renty (art. 312 ust. 5). W ciągu czterech miesięcy od obwieszczenia trzeba złożyć wniosek o zatwierdzenie układu (art. 226g).
Jeżeli w Twojej sprawie wystarczy skarga albo ugoda z wierzycielem, usłyszysz to ode mnie na bezpłatnej konsultacji.
Dlaczego warto zadzwonić, zanim komornik zrobi kolejny krok
Jestem radcą prawnym i licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym. W Szałański i Partnerzy prowadzimy sprawy firm i osób, którym komornik zajął konto, pensję albo wyznaczył licytację.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i służy jednemu: żebyś wiedział, co w Twojej sprawie da się zrobić i jaką drogą. Jeśli wystarczy skarga albo ugoda z wierzycielem, powiem to wprost.
Najczęstsze pytania
Czego komornik nie może zabrać z domu?
Niezbędnych sprzętów domowych: lodówki, pralki, odkurzacza, piekarnika lub kuchenki mikrofalowej, płyty grzewczej, łóżek, stołu i krzeseł oraz po jednym źródle światła na izbę, chyba że ich wartość znacznie przekracza przeciętną wartość nowych rzeczy tego rodzaju (art. 829 pkt 1 KPC). Nie zajmie też pościeli, bielizny, codziennego ubrania ani żywności i opału na miesiąc.
Czy komornik może zabrać telefon komórkowy?
Przepis nie wymienia telefonu z nazwy. Telefon jest chroniony, jeżeli jest niezbędny do Twojej osobistej pracy zarobkowej (art. 829 pkt 4 KPC) albo jest przedmiotem codziennego użytku, który można sprzedać tylko znacznie poniżej wartości, a dla Ciebie ma znaczną wartość użytkową (art. 829 pkt 6). Ocenia to komornik, a w sporze sąd po skardze.
Czy komornik może zabrać zegarek albo biżuterię?
KPC nie chroni zegarka ani biżuterii osobnym przepisem, także ze względu na wartość sentymentalną. Ochrona jest możliwa tylko wtedy, gdy rzecz spełnia warunki przedmiotu codziennego użytku z art. 829 pkt 6. Obrączki chroni wprost tylko przepis o egzekucji prowadzonej przez urząd skarbowy lub ZUS (art. 8 § 1 pkt 9 UPEA).
Czy komornik zabierze samochód potrzebny do pracy?
Może. Art. 829 pkt 4 KPC chroni narzędzia niezbędne do osobistej pracy zarobkowej, ale wprost wyłącza z tej ochrony pojazdy mechaniczne. Samochód, także firmowy, podlega więc egzekucji na zwykłych zasadach.
Ile pieniędzy komornik musi zostawić przedsiębiorcy?
Osobie fizycznej prowadzącej działalność komornik musi zostawić pieniądze niezbędne dla niej i rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie (art. 829 pkt 5 KPC). Ustawa nie podaje kwoty, dlatego warto mieć pod ręką rachunki pokazujące koszty utrzymania. W egzekucji urzędu skarbowego lub ZUS wolne jest 760 zł (art. 8 § 1 pkt 6 UPEA).
Czy komornik może zająć rzeczy, które nie są moje?
Nie powinien. Ruchomości nie podlegają zajęciu, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że nie należą do dłużnika (art. 845 § 2 KPC). Gdy właściciel albo Ty przedstawisz niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, komornik umarza postępowanie w tym zakresie; osoba trzecia może też wnieść powództwo o zwolnienie rzeczy w terminie miesiąca (art. 841 KPC).
Czytaj dalej w poradniku
800+, świadczenia rodzinne, alimenty. Czego komornik nie może zająć?
Kiedy komornik może zająć samochód i jak go obronić
Przeszukanie przez komornika: odzież, zegarek, telefon. Na co ma prawo?
Zwolnienie rzeczy spod egzekucji: gdy komornik zajął cudzą rzecz
Skarga na komornika: termin, wzór i czy wstrzymuje egzekucjęNie czekaj na kolejne pismo od komornika
Każdy tydzień zwłoki to kolejne zajęcia i mniej możliwości. Umów bezpłatną konsultację albo zadzwoń: od poniedziałku do piątku, od 8:00 do 18:00.
Podstawa prawna (stan na 17 października 2026): Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468) art. 767, 767², 821, 829, 829¹, 831, 841, 845, 864; Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2026 poz. 1311) art. 8; Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2025 poz. 1228) art. 25; Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2026 poz. 533) art. 226d, 226e, 226g, 312. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Wszystkie tematy poradnika.