Komornik przegląda szafki, a potem prosi, żebyś opróżnił kieszenie i oddał telefon. Albo patrzy na zegarek na Twojej ręce. Pokazuję, na co pozwala mu art. 814 KPC, gdzie są granice i kiedy telefon czy zegarek mogą zostać przy Tobie.
Krótka odpowiedź: Komornik może przeszukać Twoje rzeczy, mieszkanie, inne pomieszczenia i schowki, jeżeli wymaga tego cel egzekucji; odzież, którą masz na sobie, dopiero gdy to nie wystarczyło albo gdy chcesz się oddalić lub ukryć przedmioty (art. 814 § 1 KPC). Poza miejscem zamieszkania, przedsiębiorstwem, zakładem i gospodarstwem przeszukanie odzieży wymaga pisemnego zezwolenia prezesa sądu rejonowego, a w wypadku niecierpiącym zwłoki niezwłocznego zatwierdzenia po czynności (art. 814 § 3), a odzież przeszukuje tylko osoba tej samej płci (art. 814 § 4). Zegarka ani telefonu przepisy nie wyłączają z nazwy: chroni je art. 829 pkt 4 KPC, jeśli są niezbędne do Twojej osobistej pracy, albo pkt 6, jeśli to przedmioty codziennego użytku sprzedawalne tylko znacznie poniżej wartości. Na wadliwą czynność przysługuje skarga w terminie tygodnia (art. 767 § 4 KPC).
Mec. Mariusz Szałański, radca prawny, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (licencja nr 1306) · Szałański i Partnerzy · stan prawny i aktualizacja: 29 października 2026
Przeszukanie ma trzy stopnie
Art. 814 KPC buduje uprawnienia komornika stopniowo. Najpierw, jeżeli cel egzekucji tego wymaga, komornik zarządza otworzenie mieszkania, innych pomieszczeń i schowków dłużnika i przeszukuje je razem z Twoimi rzeczami. Dopiero „gdyby to nie wystarczyło”, może przeszukać odzież, którą masz na sobie. Od razu wolno mu to zrobić tylko wtedy, gdy chcesz się oddalić albo gdy zachodzi podejrzenie, że chcesz usunąć od egzekucji przedmioty, które masz przy sobie (art. 814 § 1).
Trzeci stopień to przeszukanie poza domem i firmą. Odzież na Tobie i przedmioty, które masz przy sobie, komornik może przeszukać poza miejscem zamieszkania, przedsiębiorstwem, zakładem i gospodarstwem tylko na podstawie pisemnego zezwolenia prezesa sądu rejonowego. W wypadku niecierpiącym zwłoki może działać bez zezwolenia, ale musi niezwłocznie przedstawić czynność prezesowi do zatwierdzenia (art. 814 § 3). O samym wejściu do mieszkania, godzinach i asyście Policji piszę w artykule Czy komornik może wejść do mieszkania.
Przeszukanie odzieży: kto, gdzie i na jakich zasadach
Odzież może przeszukać wyłącznie osoba tej samej płci co dłużnik (art. 814 § 4). Komornik mężczyzna nie sprawdzi sam kieszeni dłużniczki.
Przeszukanie może objąć także kogoś innego. Jeżeli w czasie czynności w mieszkaniu komornik zauważy, że oddałeś poszukiwane przedmioty domownikowi lub innej osobie do ukrycia, może przeszukać odzież tej osoby i przedmioty, które ma przy sobie (art. 814 § 2). Podanie żonie zegarka „na przechowanie”, kiedy komornik stoi w przedpokoju, niczego więc nie załatwia.
| Sytuacja | Czy komornik może przeszukać | Warunek | Podstawa |
|---|---|---|---|
| mieszkanie, piwnica, garaż, schowki | tak | cel egzekucji tego wymaga; mieszkanie tylko w asyście Policji | art. 814 § 1, art. 765 § 1² KPC |
| lokal firmy, zakład, gospodarstwo | tak | cel egzekucji tego wymaga | art. 814 § 1 KPC |
| odzież na Tobie, w domu lub w firmie | tak | przeszukanie rzeczy i pomieszczeń nie wystarczyło albo chcesz się oddalić lub ukryć przedmioty | art. 814 § 1 KPC |
| odzież i torba na ulicy, w kawiarni, u znajomych | tylko z pisemnym zezwoleniem prezesa sądu rejonowego | w pilnym wypadku bez zezwolenia, ale z niezwłocznym przedstawieniem do zatwierdzenia | art. 814 § 3 KPC |
| domownik, któremu dałeś rzeczy do ukrycia | tak | komornik zauważył to w czasie czynności w mieszkaniu | art. 814 § 2 KPC |
Czy komornik może zdjąć mi zegarek z ręki?
Przepisy nie mówią o „zdjęciu z ręki”, ale noszony zegarek to przedmiot, który masz przy sobie. Jeśli należy do Ciebie, komornik może go co do zasady zająć przez wpisanie do protokołu zajęcia (art. 845 § 1 i 2, art. 847 § 1 KPC), chyba że zegarek mieści się w którymś z wyjątków z art. 829 KPC. Zegarka przepis nie wymienia z nazwy, więc nie przesądzę za Ciebie wyniku. Pokażę, od czego zależy.
Najczęściej w grę wchodzi art. 829 pkt 6. Egzekucji nie podlegają przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową. Oba warunki muszą być spełnione razem. Zwykły zegarek noszony na co dzień, którego nikt nie kupi za rozsądne pieniądze, ma szansę na ochronę. Markowy zegarek, który łatwo sprzedać blisko ceny, trudniej obronić. Wartość sentymentalna, np. zegarek po ojcu, nie jest w KPC samodzielną podstawą ochrony. Pełną listę wyłączeń omawiam w artykule Czego nie może zająć komornik.
Są jeszcze dwa argumenty. Komornik nie zajmie rzeczy, jeżeli z ujawnionych okoliczności wynika, że nie jest Twoja (art. 845 § 2), więc zegarek pożyczony albo należący do kogoś innego to sprawa dla zwolnienia rzeczy spod egzekucji. Poza tym komornik nie powinien zajmować więcej ruchomości, niż potrzeba na dług i koszty (art. 845 § 3). Jeśli zajął już rzeczy, które to pokrywają, kolejna jest zbędna.
Czy komornik może zabrać telefon komórkowy?
Telefonu art. 829 też nie wymienia. Ochronę może dać jeden z dwóch punktów.
Telefon jako narzędzie Twojej osobistej pracy
Nie podlegają egzekucji narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika, z wyłączeniem pojazdów mechanicznych. Jeśli przez telefon przyjmujesz zlecenia i rozliczasz się z klientami, a innego nie masz, zbierz dowody: faktury, korespondencję, historię zamówień. Argument słabnie, gdy masz drugi telefon.
Telefon jako przedmiot codziennego użytku
Kilkuletni smartfon zwykle sprzedałby się za ułamek dawnej ceny, a Tobie służy codziennie do kontaktu z rodziną, lekarzem i bankiem. Nowy model z wyższej półki trudniej obronić, bo łatwo go sprzedać blisko wartości.
Telefon służbowy, którego właścicielem jest spółka albo pracodawca, nie jest Twoją rzeczą (art. 845 § 2). Niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że telefon należy do kogoś innego, np. protokół przekazania sprzętu, prowadzi do umorzenia egzekucji co do tej rzeczy (art. 845 § 2²). O tym, czy rzecz jest „niezbędna”, decyduje najpierw komornik, a w razie sporu sąd rozpoznający skargę.
| Okoliczność | Pomaga Ci | Działa przeciwko Tobie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| praca | sam pracujesz na tym telefonie, nie masz drugiego | sprzętu używają pracownicy albo masz zapasowy | art. 829 pkt 4 KPC |
| cena przy sprzedaży | rzecz sprzedałaby się tylko znacznie poniżej wartości | łatwo ją sprzedać blisko ceny | art. 829 pkt 6 KPC |
| właściciel | należy do pracodawcy, spółki, członka rodziny | jest Twoja | art. 845 § 2 i § 2² KPC |
| wartość zajętych już rzeczy | pokrywa dług i koszty | nie wystarcza | art. 845 § 3 KPC |
Przeszukanie w firmie i przez urząd skarbowy
W lokalu firmy, w zakładzie i w gospodarstwie komornik nie potrzebuje zezwolenia prezesa sądu, żeby przeszukać odzież dłużnika; zezwolenie dotyczy tylko miejsc poza nimi (art. 814 § 3). Kolejność z § 1 obowiązuje jednak także tu. Więcej o wizycie w biurze i sklepie w artykule Komornik w firmie.
W egzekucji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego zasady są podobne. Odzież i teczki zobowiązanego poza mieszkaniem, przedsiębiorstwem, zakładem lub gospodarstwem egzekutor może przeszukać tylko na podstawie pisemnego polecenia organu egzekucyjnego i musi Ci je okazać przed czynnością (art. 48 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Przeszukuje osoba tej samej płci (art. 48 § 4), z umiarem, z poszanowaniem godności i bez niepotrzebnych szkód (art. 49a). Po jednej obrączce Twojej i małżonka jest tu wprost wyłączone z egzekucji (art. 8 § 1 pkt 9).
Właścicielka salonu kosmetycznego: przeszukanie, telefon i zegarek w protokole
Pani Ewa (imię fikcyjne) prowadzi jednoosobowy salon kosmetyczny. Dostawca kosmetyków ma przeciwko niej nakaz zapłaty. Komornik, mężczyzna, przychodzi do salonu w godzinach pracy.
- Dzień wizyty. Komornik przegląda szafki i zaplecze. Gdy chce sprawdzić kieszenie fartucha, który pani Ewa ma na sobie, robi to obecna przy czynności kobieta, nie on. Do protokołu zajęcia trafiają smartfon i zegarek kupiony rok wcześniej. Pani Ewa każe wpisać do protokołu, że telefonem przyjmuje wszystkie rezerwacje, a salon nie ma innego numeru.
- Dzień 4. Po zebraniu dowodów (historia rezerwacji, wiadomości od klientek) skarga na zajęcie telefonu jako narzędzia osobistej pracy (art. 829 pkt 4 KPC) z wnioskiem o zawieszenie postępowania co do telefonu. Zegarka skarga nie obejmuje, bo da się go sprzedać za rozsądną cenę.
- Dzień 5. Rozmowa o całości długów. Jest jeszcze leasing urządzenia i zaległy czynsz, więc oprócz skargi rozważamy ugodę albo postępowanie o zatwierdzenie układu.
Komornik przekroczył uprawnienia? Skarga w tydzień
Typowe zarzuty: przeszukanie odzieży poza domem i firmą bez zezwolenia prezesa sądu, przeszukanie przez osobę innej płci, sięgnięcie od razu po odzież bez podejrzenia, że coś ukrywasz, przeszukanie mieszkania bez Policji, zajęcie rzeczy wyłączonej przez art. 829.
Na każdą taką czynność przysługuje skarga do sądu rejonowego właściwego dla siedziby kancelarii komornika (art. 767 § 1 KPC). Składasz ją do komornika, który dokonał czynności, w terminie tygodnia od dnia czynności, jeśli byłeś przy niej obecny (art. 767 § 4 i 5). Opłata wynosi 50 zł (art. 25 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Skarga nie wstrzymuje egzekucji (art. 767² § 2), dlatego przy zajęciu telefonu czy zegarka dołącz wniosek o zawieszenie postępowania (art. 821 § 1). Szczegóły w artykule Skarga na komornika.
Wzór skargi na przeszukanie i zajęcie telefonu
Sąd Rejonowy w ……… (właściwy dla siedziby kancelarii komornika)
za pośrednictwem Komornika Sądowego ………
Sygn. akt: KM ………
Skarżący (dłużnik): ……… (imię, nazwisko, adres, PESEL)
Wierzyciel: ………
SKARGA NA CZYNNOŚĆ KOMORNIKA
Zaskarżam czynność komornika z dnia ……… polegającą
na ……… (np. przeszukaniu odzieży, którą miałem na sobie,
oraz zajęciu telefonu komórkowego ………, poz. ……… protokołu)
i wnoszę o uchylenie tej czynności.
Wnoszę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w zakresie
zajętego telefonu do czasu rozpoznania skargi (art. 821 § 1 KPC).
UZASADNIENIE
1. Przeszukanie odzieży naruszyło art. 814 § ……… KPC, ponieważ ………
(np. nastąpiło w kawiarni, bez pisemnego zezwolenia prezesa
sądu rejonowego, § 3; dokonała go osoba innej płci, § 4).
2. Telefon nie podlega egzekucji na podstawie art. 829 pkt 4 KPC,
ponieważ ……… (np. jest jedynym urządzeniem, przez które
osobiście przyjmuję zlecenia; dowód: ………).
Byłem obecny przy czynności, termin tygodniowy jest zachowany.
Załączniki: dowód uiszczenia opłaty 50 zł, ………
……… (podpis)Kiedy samodzielne działanie nie wystarczy
Skarga może odzyskać telefon, ale nie zatrzyma kolejnych wizyt, jeśli wierzycieli jest kilku. Gdy firma nadal zarabia, rozwiązaniem bywa restrukturyzacja. W postępowaniu o zatwierdzenie układu od dnia obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych egzekucja z majątku dłużnika wszczęta wcześniej zostaje zawieszona z mocy prawa, a nowej nie można wszcząć (art. 226e w zw. z art. 226d i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego). Wyjątkiem są alimenty i niektóre renty (art. 312 ust. 5). W ciągu czterech miesięcy od obwieszczenia trzeba złożyć wniosek o zatwierdzenie układu, inaczej ochrona wygasa (art. 226g). Pozostałe sposoby opisuję w artykule Jak wstrzymać egzekucję.
Jeżeli w Twojej sprawie wystarczy skarga albo ugoda z wierzycielem, powiem to wprost na bezpłatnej konsultacji.
Dlaczego warto zadzwonić, zanim komornik zrobi kolejny krok
Jestem radcą prawnym i licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym. W Szałański i Partnerzy prowadzimy sprawy firm i osób, którym komornik zajął konto, pensję albo wyznaczył licytację.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i służy jednemu: żebyś wiedział, co w Twojej sprawie da się zrobić i jaką drogą. Jeśli wystarczy skarga albo ugoda z wierzycielem, powiem to wprost.
Najczęstsze pytania
Czy komornik może przeszukać mnie na ulicy?
Tylko na podstawie pisemnego zezwolenia prezesa sądu rejonowego (art. 814 § 3 KPC). Bez zezwolenia może działać wyłącznie w wypadku niecierpiącym zwłoki i wtedy musi niezwłocznie przedstawić czynność prezesowi do zatwierdzenia. W mieszkaniu, przedsiębiorstwie, zakładzie i gospodarstwie dłużnika zezwolenie nie jest potrzebne.
Czy komornik może zdjąć mi zegarek z ręki?
Zegarek, który nosisz, to przedmiot, który masz przy sobie, a przepisy nie wyłączają zegarków z egzekucji z nazwy. Chroni go art. 829 pkt 6 KPC tylko wtedy, gdy jest przedmiotem codziennego użytku, który można sprzedać jedynie znacznie poniżej wartości, a dla Ciebie ma znaczną wartość użytkową. Na zajęcie przysługuje skarga w terminie tygodnia.
Czy komornik może zabrać telefon komórkowy?
Może, chyba że telefon jest niezbędny do Twojej osobistej pracy zarobkowej (art. 829 pkt 4 KPC) albo jest przedmiotem codziennego użytku z art. 829 pkt 6. Telefonu służbowego, który należy do spółki lub pracodawcy, komornik nie powinien zajmować jako Twojego (art. 845 § 2 KPC).
Czy kobieta komornik może przeszukać mężczyznę?
Nie. Przeszukanie odzieży może być dokonane tylko przez osobę tej samej płci co dłużnik (art. 814 § 4 KPC). Komornik innej płci może przeszukać mieszkanie i rzeczy, ale odzieży na Tobie sam nie przeszuka.
Czy komornik może przeszukać moją żonę albo dzieci?
Tylko w jednej sytuacji: gdy w czasie czynności w mieszkaniu zauważy, że oddałeś poszukiwane przedmioty domownikowi lub innej osobie do ukrycia. Wtedy może przeszukać odzież tej osoby i przedmioty, które ma przy sobie (art. 814 § 2 KPC).
Co zrobić, gdy komornik przeszukał mnie niezgodnie z prawem?
Złóż skargę na czynność komornika do sądu rejonowego za jego pośrednictwem, w terminie tygodnia od czynności, przy której byłeś (art. 767 § 4 i 5 KPC); opłata to 50 zł. Jeśli komornik coś zajął, dołącz wniosek o zawieszenie postępowania (art. 821 § 1 KPC), bo sama skarga egzekucji nie wstrzymuje.
Czytaj dalej w poradniku
Czy komornik może wejść do mieszkania? I co, jeśli nie otworzę drzwi
Czego komornik nie może zająć ani zlicytować? Co musi Ci zostawić
Zwolnienie rzeczy spod egzekucji: gdy komornik zajął cudzą rzecz
Skarga na komornika: termin, wzór i czy wstrzymuje egzekucję
Jak wstrzymać egzekucję komorniczą?Nie czekaj na kolejne pismo od komornika
Każdy tydzień zwłoki to kolejne zajęcia i mniej możliwości. Umów bezpłatną konsultację albo zadzwoń: od poniedziałku do piątku, od 8:00 do 18:00.
Podstawa prawna (stan na 29 października 2026): Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468) art. 765, 767, 767², 809¹, 814, 821, 829, 845, 847; Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2026 poz. 1311) art. 8, 48, 49a; Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2025 poz. 1228) art. 25; Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2026 poz. 533) art. 226d, 226e, 226g, 312. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Wszystkie tematy poradnika.