Klient dzwoni z informacją, że dostał pismo od komornika i nie zapłaci Ci za fakturę. Dla firmy to często groźniejsze niż zajęcie konta, bo pieniądze nie docierają nawet na rachunek. Wyjaśniam, co oznacza zajęcie wierzytelności, czego nie wolno Ci teraz robić i jak odzyskać płynność.
Krótka odpowiedź: Komornik zajmuje fakturę, wzywając Twojego kontrahenta, by zapłacił komornikowi, a nie Tobie, i zakazując Ci odbierania zapłaty oraz rozporządzania należnością (art. 896 § 1 KPC). Zajęcie jest skuteczne z chwilą doręczenia wezwania kontrahentowi, a ten ma tydzień na oświadczenie, czy i ile Ci jest winien (art. 900 § 1 i 896 § 2 KPC). Kontrahent, który mimo zajęcia zapłaci Tobie, ryzykuje grzywnę do 5000 zł i odpowiedzialność za szkodę (art. 902 w zw. z art. 886 KPC). Przy kilku wierzycielach postępowanie o zatwierdzenie układu zawiesza egzekucję z mocy prawa od dnia obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 226e w zw. z art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego).
Mec. Mariusz Szałański, radca prawny, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (licencja nr 1306) · Szałański i Partnerzy · stan prawny i aktualizacja: 17 października 2026
Co dokładnie dzieje się w dniu zajęcia
Komornik nie musi przychodzić do Twojej firmy, żeby odciąć ją od pieniędzy. Wystarczą dwa pisma. Pierwsze trafia do Ciebie: nie wolno Ci odbierać zapłaty ani rozporządzać zajętą należnością i jej zabezpieczeniem. Drugie dostaje Twój kontrahent: ma płacić nie Tobie, tylko komornikowi albo na rachunek depozytowy Ministra Finansów (art. 896 § 1 KPC). Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania kontrahentowi (art. 900 § 1 KPC), więc często dowiadujesz się o nim od klienta, a nie od komornika.
Kontrahent ma tydzień na oświadczenie, czy i w jakiej wysokości jest Ci winien pieniądze, czy odmawia zapłaty i dlaczego, oraz czy inni wierzyciele też zajęli tę samą należność (art. 896 § 2 KPC). Jeżeli płaci okresowo, np. czynsz najmu albo stałą opłatę abonamentową, zajęcie obejmuje także przyszłe wypłaty (art. 900 § 2 KPC).
Pytania, które zadaje sobie przedsiębiorca
Klient zapłacił mi mimo zajęcia. Co teraz?
Do skutków niezastosowania się do wezwań komornika stosuje się odpowiednio przepis o pracodawcy dłużnika (art. 902 w zw. z art. 886 KPC). Kontrahent, który zapłacił Tobie zamiast komornikowi, ryzykuje grzywnę do 5000 zł i odpowiada wobec wierzyciela za szkodę. Ty z kolei odebrałeś pieniądze wbrew zakazowi z art. 896 § 1 pkt 1 KPC. Uprzedzam: to najkrótsza droga do zepsucia relacji z dobrym klientem. Lepiej od razu ustalić z nim, jak postępujecie, i szukać rozwiązania po stronie długu, a nie faktury.
Czy mogę sprzedać fakturę w faktoringu albo przelać ją na kogoś?
Po zajęciu nie. Do skutków zajęcia wierzytelności stosuje się odpowiednio art. 885 KPC (art. 902 KPC). Przepis ten dotyczy wprost wynagrodzenia za pracę, a przy odpowiednim zastosowaniu oznacza, że rozporządzenia zajętą należnością dokonane po zajęciu są nieważne wobec wierzyciela egzekwującego. Zakaz rozporządzania wynika też wprost z art. 896 § 1 pkt 1 KPC.
Kontrahent chce potrącić swoją należność. Czy może?
Czasem tak. Zajęcie wyłącza potrącenie tylko wtedy, gdy kontrahent stał się Twoim wierzycielem dopiero po zajęciu albo gdy jego należność stała się wymagalna po zajęciu i później niż zajęta faktura (art. 504 KC). Jeśli Twój klient miał wobec Ciebie wcześniejsze roszczenie, np. karę umowną, potrącenie może zmniejszyć to, co trafi do komornika.
Co może zrobić wierzyciel z zajętą fakturą?
Z mocy samego zajęcia wierzyciel może wykonywać Twoje prawa i roszczenia wobec kontrahenta, także pozwać go o zapłatę (art. 887 § 1 w zw. z art. 902 KPC). Ty musisz udzielić mu wyjaśnień potrzebnych do dochodzenia należności, pod rygorem odpowiedzialności za szkodę (art. 888 § 3 KPC). Wierzyciel może też zażądać sprzedaży zajętej wierzytelności (art. 904¹ KPC):
| Przykład: faktura 50 000 zł + 1000 zł odsetek | Najniższa cena | Podstawa |
|---|---|---|
| sprzedaż na licytacji (3/4 należności głównej z odsetkami) | 38 250 zł | art. 904¹ § 2 KPC |
| sprzedaż z wolnej ręki bez Twojej zgody, gdy faktura była wymagalna przed zajęciem (4/5) | 40 800 zł | art. 904¹ § 3 KPC |
| sprzedaż z wolnej ręki za Twoją zgodą | cena wskazana przez Ciebie, jeżeli nie narusza interesów wierzycieli | art. 904¹ § 3 KPC |
Różnica między wartością faktury a ceną sprzedaży to Twoja strata, bo dług zmniejsza się tylko o kwotę uzyskaną ze sprzedaży.
Jak się bronić
Ogranicz egzekucję do tego, co wystarczy
Komornik stosuje sposób egzekucji najmniej uciążliwy dla dłużnika. Jeżeli egzekucja z jednej części majątku oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela, możesz żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części (art. 799 § 1 i 2 KPC). Gdy jedna zajęta faktura pokrywa dług z kosztami, a komornik zajmuje kolejne, to argument do wniosku i ewentualnie skargi.
Skarga na czynność komornika
Na zajęcie dokonane z naruszeniem przepisów przysługuje skarga w terminie tygodnia (art. 767 § 4 KPC), opłata wynosi 50 zł. Sama skarga nie wstrzymuje egzekucji, więc dołącz wniosek o zawieszenie postępowania (art. 821 § 1 KPC). Jak napisać skargę
Ugoda z wierzycielem
Jeśli dług jest jeden, a pieniądze od klientów są Ci potrzebne na bieżące koszty, porozumienie ratalne z wnioskiem wierzyciela o zawieszenie egzekucji (art. 820 § 1 KPC) bywa najszybszą drogą. W ugodzie wpisz, że wierzyciel złoży taki wniosek, i w jakim terminie. Co zapisać w ugodzie
Postępowanie o zatwierdzenie układu: zawieszenie egzekucji
Przy kilku wierzycielach gaszenie każdego zajęcia osobno zwykle nie działa. W postępowaniu o zatwierdzenie układu od dnia obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych stosuje się odpowiednio art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego (art. 226e w zw. z art. 226d). Egzekucja z majątku dłużnika wszczęta wcześniej zostaje zawieszona z mocy prawa, a nowej nie można wszcząć. Wyjątek dotyczy alimentów i niektórych rent. W ciągu czterech miesięcy trzeba złożyć wniosek o zatwierdzenie układu, inaczej skutki obwieszczenia wygasają (art. 226g).
Przy fakturach ma to szczególne znaczenie. Egzekucja, w której zajęto płatności od klienta, zostaje zawieszona, a nowej egzekucji wierzyciele nie mogą już skierować do majątku firmy (art. 312 ust. 1 i 4 w zw. z art. 226e PrRest). Gdy zajęte są płatności od kluczowego klienta, to pierwsza droga, którą sprawdzam. Restrukturyzacja a egzekucja
Agencja IT, zajęte płatności od największego klienta
Spółka programistyczna z Warszawy ma pięciu wierzycieli: dwóch podwykonawców, leasing sprzętu, wynajmującego biuro i urząd skarbowy. Komornik zajmuje należności od jej największego klienta, który odpowiada za większość przychodów. Klient dzwoni do zarządu z pytaniem, co robić, bo dostał wezwanie i ma tydzień na oświadczenie.
- Dzień 1. Rozmowa z kancelarią. Kontrakt z klientem trwa, firma jest rentowna, brakuje gotówki na wypłaty. Klient składa komornikowi rzetelne oświadczenie i płaci komornikowi, nie spółce.
- Pierwszy tydzień. Analiza: przy pięciu wierzycielach ugoda z każdym osobno nie zadziała. Wybór postępowania o zatwierdzenie układu. Zarząd zawiera umowę z nadzorcą układu (art. 210 ust. 1 PrRest), sporządzane są spis wierzytelności, spis wierzytelności spornych i wstępny plan restrukturyzacyjny.
- Dzień obwieszczenia. Nadzorca układu dokonuje obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 226a ust. 1). Od tego dnia egzekucja z majątku spółki jest zawieszona z mocy prawa (art. 312 ust. 1 w zw. z art. 226e), a nowa jest niedopuszczalna (art. 312 ust. 4).
- Kolejne miesiące. Propozycje układowe, głosowanie wierzycieli zbierane przez nadzorcę układu (art. 212 ust. 1) i wniosek o zatwierdzenie układu złożony w sądzie przed upływem czterech miesięcy od obwieszczenia (art. 226g).
Kiedy samodzielne działanie nie wystarczy
Jedno zajęcie faktury przy jednym wierzycielu to sprawa do ugody albo skargi i możesz ją załatwić sam. Inaczej jest, gdy komornik zajmuje płatności od kolejnych klientów, a Ty nie masz z czego zapłacić pracownikom i podwykonawcom. Wtedy każdy dzień zwłoki to utracone zaufanie klientów, którzy dostają pisma od komornika. Na pierwszej rozmowie ocenię, czy wystarczy porozumienie z wierzycielem, czy potrzebne jest postępowanie o zatwierdzenie układu.
Dlaczego warto zadzwonić, zanim komornik zrobi kolejny krok
Jestem radcą prawnym i licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym. W Szałański i Partnerzy prowadzimy sprawy firm i osób, którym komornik zajął konto, pensję albo wyznaczył licytację.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i służy jednemu: żebyś wiedział, co w Twojej sprawie da się zrobić i jaką drogą. Jeśli wystarczy skarga albo ugoda z wierzycielem, powiem to wprost.
Najczęstsze pytania
Co to jest zajęcie wierzytelności przez komornika?
To zajęcie pieniędzy, które ktoś jest Ci winien, np. zapłaty za fakturę. Komornik zakazuje Ci odbierania świadczenia i rozporządzania należnością, a Twojego dłużnika wzywa, by zapłacił komornikowi albo na rachunek depozytowy Ministra Finansów (art. 896 § 1 KPC). Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania temu dłużnikowi (art. 900 § 1 KPC).
Czy klient może mi zapłacić, gdy komornik zajął fakturę?
Nie powinien. Po zajęciu kontrahent ma płacić komornikowi, a Tobie nie wolno odbierać świadczenia (art. 896 § 1 KPC). Kontrahent, który się do tego nie zastosuje, ryzykuje grzywnę do 5000 zł i odpowiada wobec wierzyciela za szkodę (art. 902 w zw. z art. 886 KPC).
Ile czasu ma kontrahent na odpowiedź komornikowi?
Tydzień. W tym czasie składa oświadczenie, czy i w jakiej wysokości przysługuje Ci zajęta należność, czy odmawia zapłaty i z jakiej przyczyny, oraz czy inne osoby lub wierzyciele roszczą sobie do niej prawa (art. 896 § 2 KPC).
Czy mogę sprzedać zajętą fakturę firmie faktoringowej?
Nie. Po zajęciu nie wolno Ci rozporządzać zajętą wierzytelnością (art. 896 § 1 pkt 1 KPC), a rozporządzenia dokonane po zajęciu są nieważne wobec wierzyciela egzekwującego (art. 902 w zw. z art. 885 KPC). Sprzedaży zajętej wierzytelności może natomiast żądać wierzyciel, na licytacji od 3/4 należności z odsetkami albo z wolnej ręki (art. 904¹ KPC).
Jak odblokować płatności od klientów zajęte przez komornika?
Przy jednym wierzycielu najszybsza bywa ugoda z jego wnioskiem o zawieszenie egzekucji (art. 820 § 1 KPC), a przy zajęciu niezgodnym z prawem skarga w terminie tygodnia (art. 767 § 4 KPC). Przy kilku wierzycielach rozwiązaniem jest postępowanie o zatwierdzenie układu: od obwieszczenia w KRZ egzekucja zostaje zawieszona z mocy prawa (art. 226e w zw. z art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego).
Czytaj dalej w poradniku
Komornik zajął konto firmowe. Co z płatnościami, wypłatami i podatkami?
Restrukturyzacja a egzekucja komornicza: co się dzieje z komornikiem
Postępowanie o zatwierdzenie układu: ochrona przed egzekucją od dnia obwieszczenia
Ugoda z wierzycielem w trakcie egzekucji. Co w niej zapisać?
Skarga na komornika: termin, wzór i czy wstrzymuje egzekucję
Jak wstrzymać egzekucję komorniczą?Nie czekaj na kolejne pismo od komornika
Każdy tydzień zwłoki to kolejne zajęcia i mniej możliwości. Umów bezpłatną konsultację albo zadzwoń: od poniedziałku do piątku, od 8:00 do 18:00.
Podstawa prawna (stan na 17 października 2026): Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468) art. 767, 799, 820, 821, 885, 886, 887, 888, 896, 900, 902, 904¹; Kodeks cywilny (Dz.U. 2026 poz. 795) art. 504; Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2026 poz. 533) art. 210, 212, 226a, 226d, 226e, 226g, 312; Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2025 poz. 1228) art. 25. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Wszystkie tematy poradnika.